1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:00:24,649 --> 00:00:27,193
<i>GİZLİLİK İLKESİ</i>

4
00:00:30,739 --> 00:00:35,535
<i>GOOGLE HİZMET KOŞULLARINI KABUL EDİYORUM</i>
<i>HESABIMI OLUŞTUR</i>

5
00:00:35,618 --> 00:00:39,289
<i>AT&amp;T HÜKÜM VE KOŞULLARINI KABUL EDİYORUM</i>

6
00:00:39,372 --> 00:00:41,833
<i>GOOGLE HİZMET KOŞULLARINI KABUL EDİYORUM</i>

7
00:00:41,916 --> 00:00:43,626
<i>EVET, OKUDUM VE KABUL EDİYORUM</i>

8
00:00:43,710 --> 00:00:45,170
<i>GOOGLE GİZLİLİK İLKESİNİ...</i>

9
00:00:45,253 --> 00:00:47,714
<i>BUNLARI KABUL EDİYORUM:</i>

10
00:00:47,797 --> 00:00:50,717
<i>KABUL ET VE HESAP OLUŞTUR</i>

11
00:00:50,800 --> 00:00:53,762
<i>HEMEN ÜYE OL</i>

12
00:00:53,845 --> 00:00:56,222
<i>HESABIMI OLUŞTUR</i>

13
00:00:56,306 --> 00:00:58,933
<i>GÖNDER</i>

14
00:01:02,312 --> 00:01:05,315
<i>KABUL ET</i>

15
00:01:17,285 --> 00:01:18,828
<i>GERÇEK DÜNYA...</i>

16
00:01:57,367 --> 00:01:58,201
<i>DURAKLAT</i>

17
00:01:58,284 --> 00:01:59,536
<i>DİJİTAL DÜNYA...</i>

18
00:02:55,717 --> 00:02:56,843
<i>KABUL EDİYORUM</i>

19
00:03:12,358 --> 00:03:13,902
<i>SAĞLIK SİGORTANIZDA ARTIŞ</i>

20
00:03:16,779 --> 00:03:17,739
<i>İNTERNET DOKTORU</i>

21
00:03:23,703 --> 00:03:26,581
<i>1) Aşağıdaki hususları kabul edersiniz:</i>

22
00:03:26,664 --> 00:03:30,710
<i>İnternet'i, bir iletişim bağlantısını</i>
<i>veya bir uygulamayı her kullanışımızda</i>

23
00:03:30,793 --> 00:03:33,463
<i>epey uzun hüküm ve koşulları</i>
<i>kabul ediyoruz.</i>

24
00:03:34,214 --> 00:03:36,216
<i>Ama tam olarak neye razı oluyoruz?</i>

25
00:03:36,966 --> 00:03:38,593
<i>Çocuklar! Yardımınız lazım!</i>

26
00:03:38,676 --> 00:03:41,012
<i>Bu devlet yetkilileri beni kaçıracaklar!</i>

27
00:03:41,095 --> 00:03:42,764
<i>-Ne?</i>
<i>-Saçmalık oğlum!</i>

28
00:03:42,847 --> 00:03:46,226
<i>iTunes'un hüküm ve koşullarını</i>
<i>kabul ettiğim içinmiş!</i>

29
00:03:46,309 --> 00:03:48,937
<i>Son güncellemede hüküm ve koşullar</i>
<i>ne diyordu ki?</i>

30
00:03:49,020 --> 00:03:52,440
<i>-Bilmem! Okumadım ki.</i>
<i>-Okumadın mı?</i>

31
00:03:52,523 --> 00:03:55,193
<i>Her seferde kim okur ki o kadar uzun şeyi?</i>

32
00:03:55,860 --> 00:03:56,694
<i>Ben okuyorum.</i>

33
00:03:57,278 --> 00:04:02,116
<i>Anlaşmayı kaç kişinin okuduğunu</i>
<i>Apple anlayabiliyor mu?</i>

34
00:04:04,994 --> 00:04:10,917
<i>Kabul ettiklerini belirtmeleri gerek.</i>
<i>Okuyup okumadıklarını bilemeyiz.</i>

35
00:04:11,584 --> 00:04:14,420
<i>Basit bir dilde yazıp kısa tutuyoruz.</i>

36
00:04:14,504 --> 00:04:19,217
<i>Bir kullanıcı sözleşmesini</i>
<i>itici yapmak istesem</i>

37
00:04:19,300 --> 00:04:22,011
<i>küçük ve düz harflerden oluşan</i>
<i>bir font seçerim</i>

38
00:04:22,095 --> 00:04:25,515
<i>ve her harfi büyük yaparım,</i>
<i>zira böyle olunca</i>

39
00:04:25,598 --> 00:04:29,060
<i>karşınıza kelimeler ve boşluklardan ziyade</i>
<i>yazıdan bir duvar çıkıyor.</i>

40
00:04:29,811 --> 00:04:33,731
<i>Dünyada hiç kimse hüküm ve koşulları</i>
<i>okumamıştır, hiç kimse!</i>

41
00:04:34,899 --> 00:04:37,151
<i>Onları yazan avukatlar</i>
<i>bile böyle yazıyorlar.</i>

42
00:04:38,528 --> 00:04:40,822
<i>Bir siteye girdiğinizde</i>
<i>hizmet koşulları altında</i>

43
00:04:40,905 --> 00:04:44,033
<i>belirtilen kurallar olur,</i>
<i>sonra da gizlilik ilkesi vardır.</i>

44
00:04:44,117 --> 00:04:46,077
<i>O hizmeti kullanmaya başladığınız an</i>

45
00:04:46,160 --> 00:04:49,539
<i>hizmet koşulları ve gizlilik ilkesini</i>
<i>kabul etmiş oluyorsunuz.</i>

46
00:04:49,622 --> 00:04:52,875
<i>Kabul ettiğimiz bu hüküm ve koşullar</i>
<i>geçerli oluyorlar mı?</i>

47
00:04:54,043 --> 00:04:58,006
<i>Oluyorlar. Olmasalar bence İnternet</i>
<i>tepetaklak olur.</i>

48
00:04:58,089 --> 00:05:00,717
<i>Mahkemeler, sözleşmeler hakkında</i>
<i>verdikleri kararlarda</i>

49
00:05:00,800 --> 00:05:03,803
<i>hüküm ve koşulların geçerli</i>
<i>olduğunu belirttiler.</i>

50
00:05:04,387 --> 00:05:06,639
<i>Bu da oldukça yeni bir anlayış.</i>

51
00:05:06,723 --> 00:05:10,560
<i>Eskiden bir sabit telefon hattı için,</i>
<i>televizyon izlemek için</i>

52
00:05:10,643 --> 00:05:13,396
<i>kitap okumak için sözleşme</i>
<i>imzalanmazdı ama şimdi</i>

53
00:05:13,479 --> 00:05:17,775
<i>akıllı telefonunuz ya da Kindle'ınız varsa</i>
<i>veya Hulu izliyorsanız, imzalıyorsunuz.</i>

54
00:05:18,735 --> 00:05:21,404
<i>Violet, imza falan atma tatlım!</i>
<i>Bu ne böyle?</i>

55
00:05:21,487 --> 00:05:24,907
<i>-Standart bir sözleşme.</i>
<i>-Sözleşmeleri bana mı anlatıyorsun Wonka?</i>

56
00:05:24,991 --> 00:05:27,243
<i>Kendim kullanıyorum.</i>
<i>Enayiler imzalar bunları.</i>

57
00:05:27,327 --> 00:05:30,121
<i>Evet ama kendimi güvenceye</i>
<i>almam gerek sonuçta.</i>

58
00:05:30,204 --> 00:05:32,874
<i>Öyle ki, kabul ettiğiniz her şeyi</i>
<i>okumaya kalksanız</i>

59
00:05:32,957 --> 00:05:36,127
<i>hepsini okumak her yıl bir ayınızı alır.</i>

60
00:05:36,210 --> 00:05:40,340
<i>Her yıl 180 saat harcamanız gerekir.</i>

61
00:05:41,341 --> 00:05:46,137
<i>The Wall Street Journal'a göre</i>
<i>satır aralarında saklı maddelerden dolayı</i>

62
00:05:46,220 --> 00:05:49,057
<i>tüketiciler her yıl</i>
<i>250 milyar dolar kaybediyorlar.</i>

63
00:05:49,140 --> 00:05:51,392
<i>LinkedIn'in hükümlerden bir örnek verelim.</i>

64
00:05:51,976 --> 00:05:56,522
<i>LinkedIn'e bilgilerinizi kopyalaması,</i>
<i>türevlerini üretmesi, iyileştirmesi,</i>

65
00:05:56,606 --> 00:06:00,026
<i>dağıtması, yayımlaması, kaldırması,</i>
<i>saklaması, ekleme yapması, işlemesi,</i>

66
00:06:00,109 --> 00:06:02,445
<i>incelemesi ve kullanması</i>
<i>için özel olmayan,</i>

67
00:06:02,528 --> 00:06:06,532
<i>geri alınamaz, dünya genelinde, ebedi,</i>
<i>sınırsız, devredilebilir, tamamen ödenmiş,</i>

68
00:06:06,616 --> 00:06:08,451
<i>telifsiz bir hak veriyorsunuz.</i>

69
00:06:11,913 --> 00:06:14,749
<i>Yani LinkedIn her şeyi sonsuza dek alıyor.</i>

70
00:06:14,832 --> 00:06:18,336
<i>Böyle maddeler insanların bedava</i>
<i>olarak gördüğü Google, Pinterest,</i>

71
00:06:18,419 --> 00:06:20,922
<i>Facebook gibi uygulamaların</i>
<i>çoğunda mevcut.</i>

72
00:06:21,464 --> 00:06:25,843
<i>Instagram, yeni kullanıcı sözleşmesinde</i>
<i>resimlerin binlerce agresif sözden</i>

73
00:06:25,927 --> 00:06:28,388
<i>daha değerli olduğu mesajını verip</i>

74
00:06:28,471 --> 00:06:33,935
<i>paylaşılan fotoğrafları kullanıcılara</i>
<i>bir ücret ödemeden reklam amaçlı</i>

75
00:06:34,018 --> 00:06:35,728
<i>satabileceğini belirtti.</i>

76
00:06:35,812 --> 00:06:39,524
<i>Ücretli bir hizmet bile olsa,</i>
<i>şirketler size her istediklerini</i>

77
00:06:39,607 --> 00:06:41,401
<i>kabul ettirme gücüne sahipler.</i>

78
00:06:41,901 --> 00:06:45,279
<i>2009 yılında,</i>
<i>bir Birleşik Krallık şirketi Gamestation</i>

79
00:06:45,363 --> 00:06:48,032
<i>hükümlerine epey sinsi maddeler ekledi.</i>

80
00:06:48,116 --> 00:06:50,660
<i>Paranızı veya ilk çocuğunuzu almıyordu,</i>

81
00:06:50,743 --> 00:06:52,912
<i>fakat bir günlüğüne hükümlerinde</i>
<i>şu yazıyordu,</i>

82
00:06:52,995 --> 00:06:54,497
<i>"Bu siteden sipariş vererek</i>

83
00:06:54,580 --> 00:06:59,127
<i>ölümsüz ruhunuza ebediyen</i>
<i>sahip olmamız için bize devredilemez</i>

84
00:06:59,210 --> 00:07:00,878
<i>bir hak tanıyorsunuz.</i>

85
00:07:01,671 --> 00:07:03,297
<i>Sözleşme yalnızca bir gün aktifti,</i>

86
00:07:03,381 --> 00:07:07,301
<i>ama Gamestation toplamda</i>
<i>7.000 ruha el koydu.</i>

87
00:07:08,136 --> 00:07:11,472
<i>Bu elbette bir şakaydı.</i>
<i>Ama insan merak ediyor,</i>

88
00:07:11,556 --> 00:07:13,599
<i>ya hüküm ve koşulları okumamanın</i>

89
00:07:13,683 --> 00:07:16,185
<i>daha ciddi sonuçları olsaydı?</i>

90
00:07:16,269 --> 00:07:18,438
<i>Telefonunuz, devlete konuşmalarınızı</i>

91
00:07:18,521 --> 00:07:21,899
<i>dinleme hakkı veren hüküm ve koşullarla</i>
<i>birlikte gelseydi? Delilik olurdu.</i>

92
00:07:21,983 --> 00:07:24,193
<i>Ama böyle bir dünyada yaşıyoruz.</i>

93
00:07:24,277 --> 00:07:26,904
<i>Hüküm ve koşullar sayesinde</i> <i>hükûmetin</i>

94
00:07:26,988 --> 00:07:29,240
<i>konuşmalarınızı dinleyebileceği</i>
<i>bir dünya mı?</i>

95
00:07:29,323 --> 00:07:33,995
<i>iPhone'un kullanıcı sözleşmesinde</i>
<i>konuşmaları dinlemekten bahsedilmiyor,</i>

96
00:07:34,078 --> 00:07:37,498
<i>ama AT&amp;T'nin gizlilik ilkesinde</i>
<i>yasa dışı eylemlerle ilgili</i>

97
00:07:37,582 --> 00:07:43,171
<i>soruşturma açmak, işlem yapmak ve önlemek</i>
<i>için verileri kullanabileceği yazıyor.</i>

98
00:07:43,254 --> 00:07:44,088
<i>Önlemek</i> <i>mi?</i>

99
00:07:46,591 --> 00:07:53,556
<i>1) Aşağıdaki hususları kabul edersiniz:</i>
<i>a) Kişisel verilerinizi kullanabiliriz</i>

100
00:07:58,561 --> 00:08:03,024
<i>1994'te Pizza Hut, İnternet'ten</i>
<i>sipariş alan ilk büyük zincir oldu.</i>

101
00:08:03,107 --> 00:08:07,153
<i>Birden İnternet'in kim olduğunuzu,</i>
<i>adresinizi ve ödeme şeklinizi hatırlamak</i>

102
00:08:07,236 --> 00:08:08,696
<i>için bir araca ihtiyacı oldu.</i>

103
00:08:10,114 --> 00:08:11,616
<i>Bu neyin nesi böyle?</i>

104
00:08:12,408 --> 00:08:14,952
<i>-Kim olduğunu nereden mi biliyorlar?</i>
<i>-Evet.</i>

105
00:08:15,036 --> 00:08:18,664
<i>Çerez denen şeyler var.</i>

106
00:08:18,748 --> 00:08:21,918
<i>Bir siteden bir şey aldığında</i>
<i>seni hatırlayıp</i>

107
00:08:22,001 --> 00:08:24,629
<i>ilgini çekebilecek şeylerin</i>
<i>reklamlarını gösteriyor.</i>

108
00:08:24,712 --> 00:08:27,507
<i>Benim hakkımda bilgi mi topluyor?</i>

109
00:08:28,257 --> 00:08:30,343
<i>Gizliliğin ihlali gibi geliyor.</i>

110
00:08:30,426 --> 00:08:32,053
<i>Şirketler 90'ların sonuna doğru</i>

111
00:08:32,136 --> 00:08:37,308
<i>bu verilerle ne yapıldığını belirten</i>
<i>gizlilik ilkeleri eklemeye başladılar.</i>

112
00:08:38,226 --> 00:08:42,230
<i>Sonra, 2000'de, Toysmart adında</i>
<i>çevrim içi bir şirket iflas etti.</i>

113
00:08:42,897 --> 00:08:44,106
<i>Ama bir plan yaptı.</i>

114
00:08:44,190 --> 00:08:48,694
<i>195.000 kullanıcılı veri tabanını</i>
<i>başka bir şirkete satmaya çalıştı.</i>

115
00:08:48,778 --> 00:08:53,658
<i>İsimleri, fatura bilgilerini,</i>
<i>alışveriş tercihlerini, aile profillerini.</i>

116
00:08:53,741 --> 00:08:57,328
<i>Gizlilik ilkesinde bu bilgileri asla</i>
<i>paylaşmayacağı yazmasına rağmen.</i>

117
00:08:57,411 --> 00:08:59,247
<i>İnsanlar kandırıldıklarını düşündüler.</i>

118
00:08:59,330 --> 00:09:01,165
<i>Kanun yapıcılardan sıkça duyuyoruz.</i>

119
00:09:01,249 --> 00:09:03,793
<i>Seçim bölgelerine her gidişlerinde</i>

120
00:09:03,876 --> 00:09:10,091
<i>insanlar onlara İnternet gizlilik yasaları</i>
<i>ve koruma istediklerini söylüyorlar.</i>

121
00:09:10,675 --> 00:09:14,303
<i>2001 başlarında, İnternet'te gizliliği</i>
<i>korumak için Kongre'de bir düzineden fazla</i>

122
00:09:14,387 --> 00:09:16,055
<i>yasa çıkarıldı.</i>

123
00:09:17,765 --> 00:09:18,849
<i>YEDİ AY SONRA</i>

124
00:09:18,933 --> 00:09:20,268
<i>Bu katliam eylemlerinin amacı</i>

125
00:09:20,351 --> 00:09:23,271
<i>ulusumuzu korkutarak kaosa</i>
<i>ve inzivaya sürüklemekti.</i>

126
00:09:24,730 --> 00:09:26,399
<i>Ama amaçlarına ulaşamadılar.</i>

127
00:09:26,524 --> 00:09:29,277
<i>Tüm gizlilik mevzuatları</i>
<i>sonlandırıldı ve terk edildi,</i>

128
00:09:29,360 --> 00:09:32,280
<i>sonra da Vatanseverlik Yasası ilan edildi.</i>

129
00:09:32,363 --> 00:09:34,824
<i>Bu yasa, çağımız teröristlerinin</i>
<i>oluşturduğu tehditleri</i>

130
00:09:34,907 --> 00:09:36,867
<i>göz önünde bulundurmaktadır.</i>

131
00:09:37,785 --> 00:09:40,204
<i>İmzaladığım yeni yasa;</i>
<i>e-postalar, İnternet</i>

132
00:09:40,288 --> 00:09:43,165
<i>ve cep telefonları dahil olmak üzere</i>
<i>teröristlerin kullandığı</i>

133
00:09:44,584 --> 00:09:47,420
<i>iletişim araçlarının denetlenmesine</i>
<i>imkan tanıyacaktır.</i>

134
00:09:47,503 --> 00:09:52,049
<i>Vatanseverlik Yasası, federal hükûmetin</i>
<i>küçük çapta gözetim yapma kabiliyetini</i>

135
00:09:52,133 --> 00:09:55,052
<i>oldukça artırdı.</i>

136
00:09:55,136 --> 00:09:57,555
<i>Mesela, birinin tarama geçmişini,</i>

137
00:09:57,638 --> 00:10:03,644
<i>Google aramalarını öğrenmek</i>
<i>için bir hâkimden izin almanıza gerek yok.</i>

138
00:10:03,728 --> 00:10:08,649
<i>Bilgilerinizin Google'da</i>
<i>saklanması mevzusu</i>

139
00:10:08,733 --> 00:10:11,110
<i>artık Google'a düşen bir karar değil.</i>

140
00:10:11,193 --> 00:10:13,571
<i>Farklı hükûmetlerin</i>
<i>farklı şekillerde uyguladığı</i>

141
00:10:13,654 --> 00:10:16,073
<i>siyaset veya kamu politikası kararı.</i>

142
00:10:16,157 --> 00:10:19,535
<i>Ya gizlilik ilkelerinin amacı</i>
<i>gizliliği korumak yerine</i>

143
00:10:19,619 --> 00:10:21,704
<i>gizliliği ortadan kaldırmaksa?</i>

144
00:10:23,623 --> 00:10:26,500
<i>Google'ın bu dönemdeki</i>
<i>gizlilik ilkesine göz atıp</i>

145
00:10:26,584 --> 00:10:28,210
<i>değişiklik yapılmış mı bakalım.</i>

146
00:10:28,878 --> 00:10:32,423
<i>Google'ın Aralık 2000'deki</i>
<i>gizlilik ilkesi şöyle:</i>

147
00:10:32,506 --> 00:10:36,469
<i>"Google kullanıcı tercihlerini saklamak</i>
<i>için çerezleri kullanabilir.</i>

148
00:10:37,053 --> 00:10:40,723
<i>Çerez bize bu bilgisayarın iki gün önce</i>
<i>Google'a girdiğini söyleyebilir,</i>

149
00:10:40,806 --> 00:10:45,770
<i>ama bu kişinin kimliğini</i>
<i>veya nerede yaşadığını göstermez."</i>

150
00:10:46,646 --> 00:10:50,775
<i>Bir yıl sonraki Aralık 2001</i>
<i>gizlilik ilkesi de şöyle:</i>

151
00:10:51,734 --> 00:10:54,195
<i>"Google kullanıcı tercihlerini</i>
<i>çerezlerde saklar,</i>

152
00:10:54,278 --> 00:10:57,365
<i>kullanıcı eğilimlerini</i>
<i>ve arama örüntülerini takip eder.</i>

153
00:10:57,448 --> 00:10:59,867
<i>Arama emri, mahkeme celbi, kararname</i>
<i>veya mahkeme emri</i>

154
00:10:59,950 --> 00:11:03,913
<i>gibi yasal işlemler uyarmadıkça</i>
<i>Google, çerezleri</i>

155
00:11:03,996 --> 00:11:06,082
<i>üçüncü taraflarla paylaşmaz.</i>

156
00:11:06,832 --> 00:11:10,836
<i>İki ilke arasındaki</i>
<i>temel farka dikkat edilmeli.</i>

157
00:11:10,920 --> 00:11:12,963
<i>Biri tamamen anonimsiniz, diyor.</i>

158
00:11:13,047 --> 00:11:15,966
<i>Diğeriyse gerektiğinde değilsiniz, diyor.</i>

159
00:11:17,009 --> 00:11:20,012
<i>Ama ilginç bir şey var. Google'ın en eski</i>
<i>ilkesini gösteren</i>

160
00:11:20,096 --> 00:11:23,891
<i>ilk ekran görüntüsünü kâr amacı gütmeyen</i>
<i>bir İnternet arşivleme hizmeti çekti.</i>

161
00:11:23,974 --> 00:11:27,269
<i>90'lardan beri sitelerin</i>
<i>anlık görüntülerini çekerek</i>

162
00:11:27,353 --> 00:11:29,522
<i>eski versiyonlarını gösteriyor.</i>

163
00:11:29,605 --> 00:11:32,566
<i>Google da eski gizlilik ilkelerini</i>

164
00:11:32,650 --> 00:11:34,652
<i>kendi arşiv sayfasında saklıyor.</i>

165
00:11:34,777 --> 00:11:39,240
<i>Arşivlerinde en başa kadar tüm</i>
<i>gizlilik ilkelerinin olduğunu söylüyor,</i>

166
00:11:39,323 --> 00:11:43,994
<i>ama Google'ın arşivindeki gizlilik ilkesi</i>
<i>arşivleme hizmetindekinden farklı.</i>

167
00:11:44,078 --> 00:11:50,334
<i>Google, kullanıcıların anonim olmadığını</i>
<i>belirten Aralık 2011 ilkesini gösteriyor.</i>

168
00:11:50,418 --> 00:11:53,796
<i>Google bunun ilk ilkesi olduğunu</i>
<i>iddia ediyor, ama öyle değil.</i>

169
00:11:53,879 --> 00:12:00,845
<i>Google neden arşivine anonim kalacağınızı</i>
<i>belirten ilk gizlilik ilkesini eklemesin?</i>

170
00:12:01,429 --> 00:12:04,014
<i>Vatanseverlik Yasası'nın gerektirdiği</i>
<i>veri toplama</i>

171
00:12:04,098 --> 00:12:06,684
<i>ya yeni bir iş modelinin</i>

172
00:12:06,767 --> 00:12:09,478
<i>ve modern İnternet'in</i>
<i>temelini oluşturduysa?</i>

173
00:12:09,687 --> 00:12:12,064
<i>Üstünü örtmeye değer bir şey olur mu bu?</i>

174
00:12:12,148 --> 00:12:14,108
<i>Google'a para ödemesek de,</i>

175
00:12:14,191 --> 00:12:16,652
<i>ki şirketi sevmemizin bir sebebi de bu,</i>

176
00:12:16,736 --> 00:12:19,196
<i>gerçekten bedava olduğu</i>

177
00:12:19,280 --> 00:12:23,367
<i>veya onu kullanırken bizim özgür</i>
<i>olduğumuz anlamına gelmiyor.</i>

178
00:12:23,451 --> 00:12:29,874
<i>Google'ı kullanmak için yılda 500 dolar</i>
<i>ödemeniz gerekse hisleriniz değişir,</i>

179
00:12:29,957 --> 00:12:33,753
<i>çünkü onlara sağladığınız</i>
<i>verinin değeri bu.</i>

180
00:12:33,836 --> 00:12:36,046
<i>İnsanların kendileri hakkında</i>

181
00:12:36,130 --> 00:12:40,468
<i>verdikleri bilgilerin reklam amaçlı</i>
<i>kullanılabileceğinin fark edilmesi</i>

182
00:12:40,551 --> 00:12:43,554
<i>çok kritikti.</i>

183
00:12:43,637 --> 00:12:47,683
<i>Artık "Biri reklamımı izliyor mu?" diye</i>
<i>meraklanmanıza gerek yoktu.</i>

184
00:12:47,767 --> 00:12:53,314
<i>Biliyordunuz. Biri reklamıma tıkladı.</i>
<i>Dikkatlerini çekti yani.</i>

185
00:12:53,397 --> 00:12:57,359
<i>2012'de Google en değerli</i>
<i>hisse senetlerden biriydi.</i>

186
00:12:57,443 --> 00:12:59,653
<i>Facebook kurucusu Mark Zuckerberg de</i>

187
00:12:59,737 --> 00:13:02,156
<i>Amerika'nın en zenginleri</i>
<i>arasına girmişti.</i>

188
00:13:02,239 --> 00:13:06,535
<i>Benim işim yatırımcılara bu şeyin</i>
<i>değerini ölçmelerine yardım etmek.</i>

189
00:13:06,619 --> 00:13:11,540
<i>Facebook'un mal varlığı olan</i>
<i>900 milyon insana ve verilerine bakıyorum.</i>

190
00:13:11,624 --> 00:13:16,879
<i>Sonra diyorum ki, bu verinin</i>
<i>%10'unu kullansalar</i>

191
00:13:16,962 --> 00:13:19,256
<i>gelmiş geçmiş en değerli şirket olurlar.</i>

192
00:13:19,340 --> 00:13:21,509
<i>Kişisel verinin değeri bu kadar yüksekken,</i>

193
00:13:21,592 --> 00:13:25,262
<i>Google veya başka bir ücretsiz</i>
<i>İnternet hizmeti, Vatandaşlık Yasası'nın</i>

194
00:13:25,346 --> 00:13:27,431
<i>gerektirdiği veri saklamaya</i>
<i>neden karşı çıksın?</i>

195
00:13:27,681 --> 00:13:29,517
<i>Anonimlik kâr getirmiyordu.</i>

196
00:13:29,600 --> 00:13:33,354
<i>Ücretsiz, eğlenceli bir şey</i>
<i>veya bedava bir </i>taco<i> karşılığında</i>

197
00:13:33,437 --> 00:13:39,985
<i>bilgilerinin birazını paylaşmayı</i>
<i>kabul edebilecek insanlar var.</i>

198
00:13:40,069 --> 00:13:43,239
<i>Bu hep böyledir.</i>
<i>Bedava bir şey hep istersiniz.</i>

199
00:13:43,948 --> 00:13:47,535
<i>Birçok insan da bunun karşılığında</i>
<i>bilgilerini vermeye razı.</i>

200
00:13:47,618 --> 00:13:50,454
<i>Birçok şirket de bunun farkında.</i>

201
00:13:53,040 --> 00:13:55,042
<i>1) Aşağıdaki hususları kabul edersiniz:</i>

202
00:13:55,125 --> 00:13:59,129
<i>a) Kişisel verilerinizi kullanabiliriz.</i>
<i>b) Hükümleri her zaman değiştirebiliriz.</i>

203
00:13:59,213 --> 00:14:01,966
<i>Birkaç kullanışlı tüyo vereyim size.</i>

204
00:14:02,049 --> 00:14:03,509
<i>WAKEFIELD LİSESİ</i>
<i>8 EYLÜL 2009</i>

205
00:14:03,592 --> 00:14:07,263
<i>Öncelikle, hepinizin Facebook'ta</i>
<i>paylaştıklarınıza</i>

206
00:14:08,097 --> 00:14:09,640
<i>dikkat etmesini istiyorum.</i>

207
00:14:10,516 --> 00:14:12,476
<i>Çoğu insan Facebook'u kullanırken</i>

208
00:14:12,560 --> 00:14:15,938
<i>varsayılan ayarları değiştirmiyor.</i>

209
00:14:16,021 --> 00:14:20,442
<i>Şirketler bu sistemleri geliştirirken</i>
<i>bunu hesaba katıyorlar.</i>

210
00:14:20,526 --> 00:14:26,365
<i>Facebook hesabı açtığımda</i>
<i>paylaştığım her şeyi herkesin görmesi</i>

211
00:14:26,448 --> 00:14:29,493
<i>neden varsayılan ayar?</i>
<i>Neden sadece arkadaşlarım görmüyorlar?</i>

212
00:14:29,577 --> 00:14:31,370
<i>Neden herkese açık?</i>

213
00:14:31,453 --> 00:14:36,208
<i>Mesela, sadece arkadaşlarla paylaşmaya</i>
<i>ayarlamak annemin kafasını karıştırıyor.</i>

214
00:14:36,292 --> 00:14:39,670
<i>Siteyi bir toplulukla paylaşım aracı</i>
<i>olarak tasarladık.</i>

215
00:14:39,753 --> 00:14:42,214
<i>Bazı insanlar sadece arkadaşlarıyla,</i>

216
00:14:42,298 --> 00:14:45,259
<i>bazıları da etraflarındaki</i>
<i>toplulukla paylaşmak istiyor.</i>

217
00:14:45,342 --> 00:14:48,095
<i>Diyelim ki Facebook çalışanlarıyla</i>
<i>paylaşmak istiyorum.</i>

218
00:14:48,178 --> 00:14:50,180
<i>Benimle aynı üniversiteye gidenlerle,</i>

219
00:14:50,264 --> 00:14:55,227
<i>köydeki herkesle paylaşmak istiyorum.</i>
<i>Sadece arkadaşlarımla değil yani.</i>

220
00:14:55,311 --> 00:14:57,688
<i>Mark'ın açıklaması bile mantıksız.</i>

221
00:14:57,771 --> 00:15:01,150
<i>Okuluyla, etrafındaki</i> <i>köyle</i>
<i>paylaşmak istediğini söylüyor.</i>

222
00:15:01,233 --> 00:15:04,069
<i>Tüm dünyayla paylaşmak istiyorum, demiyor.</i>

223
00:15:04,153 --> 00:15:05,738
<i>Hâlbuki, varsayılan ayar bu.</i>

224
00:15:05,821 --> 00:15:10,034
<i>Varsayılan ayarların sorunu</i>
<i>bir süre sonra onlara alışmanız.</i>

225
00:15:10,826 --> 00:15:16,081
<i>Varsayılan ayar "herkese açık" ise,</i>
<i>o ayara alışıp ona göre hareket edersiniz.</i>

226
00:15:16,165 --> 00:15:19,752
<i>Varsayılan ayar "özel" ise,</i>
<i>alışıp ona göre hareket edersiniz.</i>

227
00:15:19,835 --> 00:15:23,380
<i>Asıl problem, varsayılan ayar</i>
<i>değiştiğinde ortaya çıkıyor.</i>

228
00:15:23,464 --> 00:15:25,758
<i>Facebook da tam olarak bunu yaptı.</i>

229
00:15:25,841 --> 00:15:30,638
<i>Facebook, 2009'da kimseye haber vermeden</i>
<i>gizlilik ilkesini değiştirdi.</i>

230
00:15:30,721 --> 00:15:35,225
<i>350 milyon kullanıcı</i>
<i>için gizlilik değişimi yapmak...</i>

231
00:15:35,309 --> 00:15:38,771
<i>Pek çok şirketin yapacağı bir şey değil.</i>

232
00:15:38,854 --> 00:15:41,440
<i>Toplumsal normların bunlar</i>
<i>olacağını düşündük</i>

233
00:15:41,523 --> 00:15:42,900
<i>ve değişikliğe gittik.</i>

234
00:15:42,983 --> 00:15:45,444
<i>İlkenin geri alınmasını isteyen</i>
<i>bir milyon üyeye sahip</i>

235
00:15:45,527 --> 00:15:47,404
<i>sayfayı hatırlarsınız.</i>

236
00:15:47,488 --> 00:15:49,239
<i>Büyütecek ne mi vardı?</i>

237
00:15:49,323 --> 00:15:55,871
<i>Bir gecede, Facebook özel bilgileri</i>
<i>herkese açık bilgi hâline getirdi.</i>

238
00:15:56,413 --> 00:15:59,667
<i>HERKESE AÇIK FACEBOOK HESAPLARI</i>

239
00:15:59,750 --> 00:16:01,961
<i>Tek gecelik ilişki yaşadım,</i>
<i>aşık mı oluyorum?</i>

240
00:16:02,169 --> 00:16:06,882
<i>Hakkınızda olabildiğince bilgi saklamak</i>
<i>ve herkese açık hâle getirmek</i>

241
00:16:06,966 --> 00:16:08,801
<i>bu platformların işine geliyor.</i>

242
00:16:12,179 --> 00:16:17,017
<i>Şöyle bir soru ortaya çıkıyor:</i>
<i>"Hangisi daha masum bir günah?</i>

243
00:16:17,101 --> 00:16:18,978
<i>Çılgın bir tek gecelik ilişki yaşamak mı,</i>

244
00:16:19,061 --> 00:16:21,855
<i>yoksa Facebook'u düzgün kullanmayı</i>
<i>bilmemek mi?"</i>

245
00:16:23,107 --> 00:16:24,566
<i>David altına işedi.</i>

246
00:16:24,650 --> 00:16:25,818
<i>Sizden nefret ediyorum.</i>

247
00:16:25,901 --> 00:16:28,320
<i>Hapşırdım. Biraz da işedim.</i>

248
00:16:28,404 --> 00:16:32,199
<i>Bugün okulda altıma işedim,</i>
<i>annem bana temiz üst baş getirdi.</i>

249
00:16:32,950 --> 00:16:35,744
<i>Hayatınızdaki çoğu ilişkide</i>

250
00:16:35,828 --> 00:16:39,123
<i>diğer kişinin; hayatınız boyunca</i>
<i>söylediğiniz, karaladığınız</i>

251
00:16:39,206 --> 00:16:44,962
<i>veya düşündüğünüz her şeyi bilmemesi</i>
<i>herkesin hayrınadır.</i>

252
00:16:45,546 --> 00:16:48,048
<i>Mecburi trafik dersime hazırlanıyorum.</i>

253
00:16:48,132 --> 00:16:52,636
<i>Aptal insanlardan nefret ediyorum!</i>
<i>Hele bir de patronun olunca!</i>

254
00:16:52,720 --> 00:16:55,097
<i>Bir fotoğraf albümü</i>
<i>paylaşmak istediğinizde</i>

255
00:16:55,180 --> 00:16:58,267
<i>Facebook'a girip fotoğrafları</i>
<i>kendi isteğinizle koyuyorsunuz.</i>

256
00:16:58,350 --> 00:16:59,309
<i>Patronum çok gıcık!</i>

257
00:16:59,393 --> 00:17:01,895
<i>Bir aptallık yapıp eşimi aldattığım</i>
<i>için boşandık.</i>

258
00:17:01,979 --> 00:17:06,108
<i>Paylaşımları kimin göreceğine izin verme</i>
<i>özelliği olsun. İzin ver.</i>

259
00:17:06,191 --> 00:17:08,652
<i>Mesaj atıp kocamla yattığını söyledi.</i>

260
00:17:08,736 --> 00:17:10,696
<i>-İzin ver.</i>
<i>-Bu vadinin orospusu olmuş.</i>

261
00:17:10,779 --> 00:17:11,613
<i>İzin ver.</i>

262
00:17:11,697 --> 00:17:15,826
<i>Hay basur gibi senin!</i>

263
00:17:16,410 --> 00:17:19,329
<i>Facebook bir şirket gibi davransın,</i>
<i>sıkıntı yok,</i>

264
00:17:19,413 --> 00:17:22,458
<i>ama biz de ona</i>
<i>bir şirketmiş gibi davranmalıyız,</i>

265
00:17:22,541 --> 00:17:25,294
<i>sevecen bir kamu hizmeti gibi değil.</i>

266
00:17:26,295 --> 00:17:30,966
<i>Bunlar Facebook'un 2005'teki varsayılan</i>
<i>ayarlarının 12 kategoriye ayrılmış hâli.</i>

267
00:17:31,050 --> 00:17:34,636
<i>Zaman geçtikçe, daha fazla bilgi</i>
<i>herkese açık hâle geliyor.</i>

268
00:17:34,720 --> 00:17:38,515
<i>2009'da Facebook, kişisel bilgileri</i>
<i>tüm İnternet'le otomatik olarak</i>

269
00:17:38,599 --> 00:17:42,519
<i>paylaşmaya başladı. 2010'da,</i>
<i>iletişim bilgileri ve doğum tarihi dışında</i>

270
00:17:42,603 --> 00:17:44,730
<i>her şey varsayılan olarak herkese açıktı.</i>

271
00:17:44,813 --> 00:17:51,528
<i>Google, Gmail ve YouTube'u ve benzerlerini</i>
<i>dün evinizde kullandınız diyelim.</i>

272
00:17:52,112 --> 00:17:56,450
<i>En kötü senaryoyu söyleyeyim. Evinizde</i>
<i>kullandınız ve evde bir bilgisayar var.</i>

273
00:17:56,533 --> 00:18:00,704
<i>Teoride, onları karşılaştırıp</i>
<i>üçünü bir arada toplayabiliriz.</i>

274
00:18:00,788 --> 00:18:03,290
<i>Ama böyle bir şey yapmıyoruz, yapmayız da.</i>

275
00:18:03,373 --> 00:18:07,461
<i>Ama Ocak 2012'de Google,</i>
<i>gizlilik ilkesini değiştirdi</i>

276
00:18:07,544 --> 00:18:11,715
<i>ve tam olarak bunu yaptı.</i>
<i>Hizmetlerinin bir kişi hakkında topladığı</i>

277
00:18:11,799 --> 00:18:17,262
<i>tüm bilgileri tek bir profilde topladı.</i>

278
00:18:17,346 --> 00:18:21,642
<i>Eric Schmidt'in bahsettiği</i>
<i>en kötü senaryoyu Google hayata geçirdi.</i>

279
00:18:21,725 --> 00:18:23,227
<i>1) Aşağıdaki hususları kabul edersiniz:</i>

280
00:18:23,310 --> 00:18:26,939
<i>a) Kişisel bilgilerinizi kullanabiliriz.</i>
<i>b) Hükümleri her zaman değiştirebiliriz.</i>

281
00:18:27,022 --> 00:18:29,441
<i>c) Bilgilerinizi üçüncü taraflarla</i>
<i>paylaşabiliriz.</i>

282
00:18:29,525 --> 00:18:35,823
<i>Bunun büyüyen bir sorun olmadığını</i>
<i>komiteye ciddi ciddi nasıl söylüyorsunuz?</i>

283
00:18:35,906 --> 00:18:39,868
<i>Söylemeye çalıştığım şey,</i>
<i>kişisel bilgilerin yasal ve meşru şekilde</i>

284
00:18:39,952 --> 00:18:43,038
<i>ticari amaçlı kullanılmasının</i>
<i>piyasa başarısızlığı olduğu</i>

285
00:18:43,122 --> 00:18:46,708
<i>veya tüketiciye zarar verdiğine dair</i>

286
00:18:48,544 --> 00:18:52,464
<i>kanıt yok bence.</i>

287
00:18:52,548 --> 00:18:55,342
<i>Acxiom gibi adını</i>
<i>hiç duymadığınız şirketler</i>

288
00:18:55,425 --> 00:19:00,430
<i>ortalama bir Amerikalı hakkında 1.500 veri</i>
<i>başlığına sahip olduğunu iddia ediyor.</i>

289
00:19:00,514 --> 00:19:03,559
<i>Sol elli mi sağ elli mi olduğunuz,</i>

290
00:19:03,642 --> 00:19:06,854
<i>hangi cins köpeğiniz olduğu,</i>
<i>ruhsal durumunuz gibi bilgiler</i>

291
00:19:06,937 --> 00:19:12,860
<i>şirketlerin hakkımızda aldıkları</i>
<i>kararları şekillendirebilir.</i>

292
00:19:12,943 --> 00:19:16,238
<i>İşverenler birini işe almadan önce</i>

293
00:19:16,321 --> 00:19:19,741
<i>geçmişini araştırmak</i>
<i>için böyle şirketleri kullanırlar.</i>

294
00:19:19,825 --> 00:19:25,497
<i>Önce A sitesine, sonra B sitesine,</i>
<i>sonra da C sitesine</i>

295
00:19:25,581 --> 00:19:27,124
<i>girdiğinizi belirleyip</i>

296
00:19:27,207 --> 00:19:30,836
<i>kullandığınız siteleri gösteren</i>
<i>detaylı bir geçmiş oluşturuyorlar.</i>

297
00:19:30,961 --> 00:19:33,005
<i>Çereze isminizi koymuyorlar.</i>

298
00:19:33,088 --> 00:19:37,926
<i>Veri tabanlarında sizi işaret edecek</i>
<i>özgün bir seri numarası koyuyorlar.</i>

299
00:19:38,218 --> 00:19:42,973
<i>Reklam ağı ekosisteminin resmini</i>
<i>gördünüz mü bilmiyorum,</i>

300
00:19:43,098 --> 00:19:46,560
<i>reklam ağı ekosistemindeki</i>
<i>tüm tarafları gösteriyor.</i>

301
00:19:47,644 --> 00:19:49,104
<i>Gerçekten çok büyük.</i>

302
00:19:49,188 --> 00:19:52,608
<i>Bilginin herkes için</i>
<i>farklı bir değeri var.</i>

303
00:19:52,691 --> 00:19:54,234
<i>Çok alkol kullanıyorsanız</i>

304
00:19:54,943 --> 00:20:00,032
<i>alkolizmin riskinde olduğunuzu düşünüp</i>
<i>sigorta priminizi yükseltebilirler.</i>

305
00:20:00,115 --> 00:20:04,828
<i>Şirket, bilgileri size</i>
<i>zarar verecek şekilde kullanabilir.</i>

306
00:20:04,912 --> 00:20:09,791
<i>Mesela, 2008'de görünürde sebepsiz yere</i>
<i>insanların kredi kart limitleri</i>

307
00:20:09,875 --> 00:20:11,084
<i>birden düşürüldü.</i>

308
00:20:11,793 --> 00:20:14,630
<i>Tatildeyken Atlanta'lı</i>
<i>zengin bir iş sahibinin</i>

309
00:20:14,713 --> 00:20:19,760
<i>kredi kart limiti birden 10.800 dolardan</i>
<i>3.800 dolara düştü ve tatili mahvoldu.</i>

310
00:20:19,843 --> 00:20:21,345
<i>Aldığı mektupta şu yazıyordu,</i>

311
00:20:21,428 --> 00:20:23,430
<i>"En son alışveriş yaptığınız mağazalarda</i>

312
00:20:23,513 --> 00:20:25,474
<i>kartlarını kullanan diğer müşteriler</i>

313
00:20:25,557 --> 00:20:28,477
<i>American Express'te sorunlu</i>
<i>geri ödeme geçmişine sahipler.</i>

314
00:20:28,560 --> 00:20:30,270
<i>Walmart gibi mağazalar yani.</i>

315
00:20:30,979 --> 00:20:33,565
<i>Minneapolis'te bir kız babası</i>
<i>bir Target'a girdi</i>

316
00:20:33,649 --> 00:20:39,863
<i>ve ergen kızına hamilelik kuponları</i>
<i>yolladıkları için olay çıkardı.</i>

317
00:20:39,947 --> 00:20:43,367
<i>Target kızını hamile kalmaya</i>
<i>teşvik ediyor, sanmıştı.</i>

318
00:20:43,450 --> 00:20:46,161
<i>Ama belli oldu ki,</i>
<i>alışveriş alışkanlıkları sayesinde</i>

319
00:20:46,245 --> 00:20:49,998
<i>Target, liseli kızın hamile olduğunu</i>
<i>babasından önce öğrenmişti.</i>

320
00:20:50,082 --> 00:20:52,084
<i>Adam özür diledi.</i>

321
00:20:53,418 --> 00:20:57,381
<i>Hollanda'da veriler sayesinde tüketicilere</i>
<i>yeni bir şekilde zarar veriliyordu.</i>

322
00:20:57,464 --> 00:20:59,883
<i>Arabanızda GPS açıkken,</i>

323
00:20:59,967 --> 00:21:03,428
<i>GPS hızınızı anlamak</i>
<i>için geriye sinyal gönderir.</i>

324
00:21:03,512 --> 00:21:05,847
<i>Trafikten kaçmak için çok yararlı bir şey</i>

325
00:21:05,931 --> 00:21:11,144
<i>ama TomTom adlı bir şirket trafiğin hızını</i>
<i>başka kim öğrenmek ister diye merak etti.</i>

326
00:21:11,228 --> 00:21:12,229
<i>Hollanda'da</i>

327
00:21:12,312 --> 00:21:15,232
<i>insanların evlerine çabuk gitmek</i>
<i>için vermeye razı oldukları veri</i>

328
00:21:15,315 --> 00:21:18,610
<i>trafik cezası kesilmesi</i>
<i>için resmî mercilere satılıyordu.</i>

329
00:21:20,737 --> 00:21:26,535
<i>2) Sorumluluğun sınırlandırılması</i>

330
00:21:26,618 --> 00:21:32,582
<i>Temel bir gizlilik yasamızın olmamasının</i>
<i>sebebi FBI mı? Hayır.</i>

331
00:21:32,666 --> 00:21:35,502
<i>Sebebi, bu iş faaliyetleri sayesinde</i>

332
00:21:35,585 --> 00:21:38,338
<i>epey kârlı işler kurmuş şirketlerin</i>

333
00:21:38,422 --> 00:21:42,592
<i>lobicilik çalışmaları</i>
<i>ve rahatlarının bozulmasını istememeleri.</i>

334
00:21:43,969 --> 00:21:49,433
<i>Facebook'un hüküm ve koşullarına göre</i>
<i>kullanıcılar 13 yaş üzeri olmalılar.</i>

335
00:21:49,516 --> 00:21:53,729
<i>Buna rağmen, yakınlarda yapılan</i>
<i>bir tüketici araştırması gösteriyor ki</i>

336
00:21:53,812 --> 00:21:57,691
<i>tahmini yedi buçuk milyon kullanıcı</i>
<i>13 yaş altında.</i>

337
00:21:57,774 --> 00:22:02,321
<i>Öncelikle, 13 yaş altı çocukların</i>
<i>hesap açmalarına izin vermiyoruz.</i>

338
00:22:02,404 --> 00:22:05,907
<i>Cevabınızın savunulacak hiçbir yanı yok.</i>

339
00:22:05,991 --> 00:22:08,285
<i>Böyle bir şey söylemeniz</i>
<i>gerçekten inanılmaz.</i>

340
00:22:08,368 --> 00:22:11,705
<i>Senatör, söylediklerinize katıldığımızı</i>
<i>belirtmek isterim.</i>

341
00:22:11,788 --> 00:22:14,541
<i>2011'deki son gizlilik mevzuatının</i>

342
00:22:14,624 --> 00:22:20,213
<i>Facebook'un iş modelini etkilemeyecek</i>
<i>şekilde hafifletilmesi için</i>

343
00:22:20,297 --> 00:22:22,841
<i>Facebook'un bir avukat ordusu</i>
<i>yolladığı söyleniyor.</i>

344
00:22:22,924 --> 00:22:24,384
<i>Adım Alan Davidson</i>

345
00:22:24,468 --> 00:22:28,347
<i>ve Google'ın Kuzey ve Güney Amerika</i>
<i>kamu politikası direktörüyüm.</i>

346
00:22:28,889 --> 00:22:30,599
<i>Basit bir mesaj vereceğim.</i>

347
00:22:30,682 --> 00:22:34,603
<i>Duyduğumuz gibi, mobil hizmetlerin</i>
<i>devasa sosyal ve ekonomik yararları var.</i>

348
00:22:34,686 --> 00:22:40,025
<i>Gizliliğin korunmasının, inovasyonun</i>
<i>düşmanı olduğu fikrini kabul etmiyorum.</i>

349
00:22:40,776 --> 00:22:43,820
<i>Düşmanı olmasına gerek yok,</i>
<i>ki değil de.</i>

350
00:22:43,904 --> 00:22:47,115
<i>Büyük şirketler o yıl</i>
<i>lobiciliğe epey para harcadılar.</i>

351
00:22:47,199 --> 00:22:50,369
<i>Google bir önceki yılın beş katı,</i>
<i>Facebook'sa bir önceki yılın</i>

352
00:22:50,452 --> 00:22:52,162
<i>dört katı kadar para harcadı.</i>

353
00:22:52,245 --> 00:22:57,292
<i>Senato'nun 242 numaralı yasa tasarısı,</i>
<i>sosyal ağ site kullanıcılarını koruyacak.</i>

354
00:22:57,376 --> 00:23:02,839
<i>Paylaşmaya razı olmadıkları sürece,</i>
<i>bilgilerini gizli tutarak</i>

355
00:23:02,923 --> 00:23:05,509
<i>bu kullanıcıları kimlik hırsızlığından</i>

356
00:23:05,592 --> 00:23:07,928
<i>ve istenmeyen iletişimden koruyacak.</i>

357
00:23:08,011 --> 00:23:13,183
<i>Ben ve birçok üyenin Kaliforniya Eyaleti</i>
<i>için büyük öneme sahip bir sektörü</i>

358
00:23:13,392 --> 00:23:16,186
<i>olumsuz yönde etkilemek</i>
<i>istemediğini biliyorum.</i>

359
00:23:16,269 --> 00:23:19,606
<i>Bu sektörün içindekiler</i>

360
00:23:19,689 --> 00:23:22,150
<i>hiç düzenleme olmasın, istiyorlar</i>

361
00:23:22,234 --> 00:23:24,694
<i>kilit nokta da bence bu.</i>

362
00:23:24,778 --> 00:23:28,031
<i>Ettiğim sohbetlerde öğrendim</i>
<i>ilginç şey ise</i>

363
00:23:28,115 --> 00:23:34,663
<i>gizlilikleri hakkında endişeli</i>
<i>oldukları için çoğu kanun yapıcının</i>

364
00:23:34,746 --> 00:23:37,082
<i>sosyal ağ sitelerini kullanmamaları.</i>

365
00:23:37,165 --> 00:23:38,875
<i>Tasarının tartışıldığı sırada</i>

366
00:23:38,959 --> 00:23:42,796
<i>oturum sırasında tüm lobiciler</i>
<i>komite odasındaydı.</i>

367
00:23:43,463 --> 00:23:48,051
<i>Söz hakkı almadılar,</i>
<i>o yüzden ilginç bir süreçti.</i>

368
00:23:48,218 --> 00:23:50,971
<i>Kamuya, muhalefette kimin</i>
<i>olduğunu göstermeden</i>

369
00:23:51,054 --> 00:23:55,225
<i>yasa tasarısının</i>
<i>gizlice defterini dürdüler.</i>

370
00:23:55,308 --> 00:23:59,062
<i>Google ve Facebook gibi şirketler</i>
<i>yasa tasarısına karşılardı.</i>

371
00:23:59,146 --> 00:24:00,480
<i>Özellikle Facebook.</i>

372
00:24:01,523 --> 00:24:03,525
<i>Facebook'un kaybedecek neyi vardı?</i>

373
00:24:04,025 --> 00:24:09,531
<i>Onların mantığını pek anlamıyorum,</i>

374
00:24:09,614 --> 00:24:12,200
<i>bu soruyu onlara sormanız gerek.</i>

375
00:24:13,076 --> 00:24:15,162
<i>Böyle bir sorunu incelediğimde...</i>

376
00:24:15,245 --> 00:24:17,998
<i>Sormayı çok isterim ama</i>
<i>benimle konuşmak istemiyorlar.</i>

377
00:24:18,081 --> 00:24:19,207
<i>Şaşırmadım.</i>

378
00:24:19,833 --> 00:24:25,464
<i>Mevzu, size bir şey</i>
<i>satmak isteyen bir şirketle</i>

379
00:24:25,547 --> 00:24:28,967
<i>etkileşime geçmek olduğunda</i>
<i>hukuk kuralları ve düzenlemeler</i>

380
00:24:29,050 --> 00:24:30,969
<i>bence geçerli olmuyor.</i>

381
00:24:31,553 --> 00:24:33,597
<i>Endişelenmeliyiz, evet.</i>

382
00:24:35,432 --> 00:24:37,017
<i>Ama ne hakkında?</i>

383
00:24:38,059 --> 00:24:41,771
<i>Gizlilik ilkelerinin izin verdiği</i>
<i>veri toplama Kongre'yi kandırdı,</i>

384
00:24:41,855 --> 00:24:44,691
<i>ama razı olduğumuz</i>
<i>daha ciddi bir şey mi vardı?</i>

385
00:24:48,445 --> 00:24:53,658
<i>3) Bilgilerinizi devletle paylaşabiliriz</i>

386
00:24:55,535 --> 00:24:58,413
<i>Tam Gözetim Programı,</i>

387
00:24:58,497 --> 00:25:01,791
<i>Ocak 2002'de hükûmet tarafından</i>
<i>başlatıldı.</i>

388
00:25:02,834 --> 00:25:06,588
<i>Görevi, hayal edebileceğiniz</i>
<i>her dijital iletişimi toplamak.</i>

389
00:25:07,214 --> 00:25:09,549
<i>Evet, sembolleri gerçekten buydu.</i>

390
00:25:09,633 --> 00:25:12,844
<i>Piramidin gözü, dünyayı</i>
<i>lazer bir ışınla tarıyor.</i>

391
00:25:12,928 --> 00:25:16,556
<i>Zuckerberg'in kapüşonlu kazağının</i>
<i>içindeki sembole benziyor.</i>

392
00:25:16,640 --> 00:25:20,936
<i>-Herkese açık, birbirine bağlı bir dünya.</i>
<i>-Tanrım, gizli bir tarikat gibi.</i>

393
00:25:21,645 --> 00:25:25,440
<i>Tam Gözetim Programı,</i>
<i>bankacılık işlemleri,</i>

394
00:25:25,524 --> 00:25:29,069
<i>uçuş aramaları</i>
<i>ve çevrim içi hareketler arasında</i>

395
00:25:29,152 --> 00:25:31,696
<i>bağlantı kurmak için tasarlandı.</i>

396
00:25:31,780 --> 00:25:36,952
<i>İstisnasız her Amerikalı'yı gözetlemek</i>
<i>için Pentagon gelmiş geçmiş</i>

397
00:25:37,035 --> 00:25:40,080
<i>en büyük elektronik gardiyanı</i>
<i>yaratmayı planlıyor.</i>

398
00:25:40,163 --> 00:25:42,791
<i>Olası bir terör saldırısına ilişkin</i>

399
00:25:42,874 --> 00:25:46,378
<i>eğilimleri ve ticari işlemleri arıyor.</i>

400
00:25:47,295 --> 00:25:49,506
<i>Yeterli veriyle kimin hain suçlar</i>

401
00:25:49,589 --> 00:25:53,760
<i>işleyeceğini tahmin edebileceklerini</i>
<i>düşünüyorlar.</i>

402
00:25:53,843 --> 00:25:58,390
<i>Halk ve Kongre çok sert tepki gösterdi.</i>
<i>Program kapatıldı.</i>

403
00:25:58,473 --> 00:26:01,142
<i>Tam Gözetim Programı fiyaskosundan</i>

404
00:26:01,935 --> 00:26:06,982
<i>hükûmet bir ders aldı. Devasa bir</i>
<i>denetleme programı yaratacaksan</i>

405
00:26:07,816 --> 00:26:09,484
<i>uğursuz bir isim koyma.</i>

406
00:26:09,776 --> 00:26:13,363
<i>Onlar açısından, aynı sistemi</i>
<i>daha gelişmiş şekilde</i>

407
00:26:13,446 --> 00:26:16,116
<i>yeniden kurmalarının</i>
<i>önünde duran bir şey yok.</i>

408
00:26:18,952 --> 00:26:21,913
<i>a) İnternet ve telefon trafiği</i>

409
00:26:22,038 --> 00:26:24,708
<i>Telefonların dinlenmesi</i>
<i>için mahkeme emri gerekli.</i>

410
00:26:25,542 --> 00:26:27,252
<i>Hiçbir şey değişmedi.</i>

411
00:26:27,961 --> 00:26:30,630
<i>Oysaki, çok şey değişmişti.</i>

412
00:26:30,714 --> 00:26:36,177
<i>2002 sonlarında NSA'den bir temsilci</i>

413
00:26:36,261 --> 00:26:37,512
<i>ofise geliyor, dediler.</i>

414
00:26:37,596 --> 00:26:40,140
<i>Mark Klein, Elektronik Sınır Vakfı'na</i>

415
00:26:40,223 --> 00:26:43,768
<i>AT&amp;T'nin bir telefon dinleme</i>
<i>programına dahil olduğunu</i>

416
00:26:43,852 --> 00:26:49,274
<i>gösteren veri ve belgelerle geldi.</i>

417
00:26:49,357 --> 00:26:52,110
<i>NSA, CIA'den çok farklı bir organizasyon.</i>

418
00:26:52,193 --> 00:26:56,781
<i>Öncelikle, CIA'den üç kat büyük,</i>
<i>çok daha masraflı,</i>

419
00:26:56,865 --> 00:27:01,953
<i>CIA'den daha gizemli</i>

420
00:27:02,037 --> 00:27:04,706
<i>ve yaptıkları işler çok farklı.</i>

421
00:27:04,789 --> 00:27:10,503
<i>Gizli dinleme ve ana iletişim ağlarını</i>
<i>denetleme üzerine odaklı.</i>

422
00:27:10,587 --> 00:27:12,881
<i>Tesislerinde gizli bir oda vardı,</i>

423
00:27:12,964 --> 00:27:15,884
<i>İnternet trafiğini kopyalayıp</i>

424
00:27:15,967 --> 00:27:17,594
<i>NSA'ye yolluyorlardı.</i>

425
00:27:18,094 --> 00:27:20,930
<i>Başka bir deyişle, her şeyi</i>
<i>vakumluyorlar, çekiyorlar...</i>

426
00:27:21,014 --> 00:27:25,769
<i>O bağlantılarda ne var ne yok</i>
<i>her şeyi topluyorlar.</i>

427
00:27:25,852 --> 00:27:28,104
<i>-Bundan eminsiniz?</i>
<i>-Eminim.</i>

428
00:27:28,188 --> 00:27:29,856
<i>Başkan Bush sonunda kabullendi.</i>

429
00:27:30,940 --> 00:27:33,943
<i>Ulusal Güvenlik Ajansı'na,</i>
<i>El-Kaide ve diğer terör örgütlerine</i>

430
00:27:34,027 --> 00:27:37,238
<i>bağları olduğu bilinen kişilerin</i>

431
00:27:37,322 --> 00:27:43,536
<i>uluslararası iletişimlerini denetlemesi</i>
<i>için yetki verdim.</i>

432
00:27:44,079 --> 00:27:47,248
<i>Bush iktidarının bitmesinin üzerinden</i>
<i>24 saat bile geçmeden</i>

433
00:27:47,332 --> 00:27:49,959
<i>NSA'in eski analistlerinden biri</i>

434
00:27:50,043 --> 00:27:54,047
<i>hükûmetin, bütün ulusun iletişimini</i>
<i>denetlediğini öne sürdü.</i>

435
00:27:54,130 --> 00:27:58,093
<i>NSA'in Amerikalılar'ın fakslarına,</i>
<i>telefon görüşmelerine</i>

436
00:27:58,176 --> 00:28:04,182
<i>ve İnternet faaliyetlerine erişimi vardı.</i>

437
00:28:04,265 --> 00:28:05,850
<i>Kuzey New York'taki yeğenimle</i>

438
00:28:05,934 --> 00:28:09,270
<i>yaptığım her telefon görüşmesi</i>
<i>bir yerlerde kayıtlı mı yani?</i>

439
00:28:09,354 --> 00:28:11,898
<i>-Durum bu mu?</i>
<i>-Her şey kaydediliyor, evet.</i>

440
00:28:13,650 --> 00:28:14,818
<i>İstisnasız her şey.</i>

441
00:28:16,111 --> 00:28:18,738
<i>Ama sonra Beyaz Saray'da</i>
<i>bir umut ışığı belirdi.</i>

442
00:28:19,114 --> 00:28:20,240
<i>Merhaba, Senatör Obama.</i>

443
00:28:20,323 --> 00:28:23,868
<i>Size soru sorma fırsatı</i>
<i>tanıdığınız için teşekkürler.</i>

444
00:28:23,952 --> 00:28:27,372
<i>Federal muhbirleri</i>
<i>temsil eden bir avukatım.</i>

445
00:28:27,455 --> 00:28:31,167
<i>Federal hükûmetin izinsiz şekilde</i>
<i>telefonları dinlemesine</i>

446
00:28:31,251 --> 00:28:35,714
<i>yardım eden telefon şirketlerini</i>
<i>kurtaran yasa tasarısını</i>

447
00:28:35,797 --> 00:28:38,425
<i>desteklediğinizi öğrendiğimde</i>

448
00:28:40,802 --> 00:28:44,222
<i>hayal kırıklığına uğradım.</i>

449
00:28:45,640 --> 00:28:50,186
<i>"Telefon şirketleri de suçluydu," diye</i>
<i>düşünenler olduğunun farkındayım.</i>

450
00:28:50,270 --> 00:28:53,440
<i>"Onlar da sorumlu tutulmalılar."</i>
<i>Bu düşünceyi anlıyorum.</i>

451
00:28:53,523 --> 00:28:58,737
<i>Ama problem şu ki, gözetim programı</i>
<i>bence millî güvenliğimiz için çok önemli.</i>

452
00:28:59,696 --> 00:29:03,825
<i>Şirketler dokunulmazlardı ama</i>
<i>programlar yine de kapatıldı, değil mi?</i>

453
00:29:04,617 --> 00:29:08,371
<i>-Programlar kapatıldı mı?</i>
<i>-Evet, telefon dinleme programları.</i>

454
00:29:08,455 --> 00:29:12,751
<i>Dinleme programlarının kapatıldığını</i>
<i>gösteren bir kanıt yok, hayır.</i>

455
00:29:12,834 --> 00:29:15,879
<i>Dinleme programları kapatılmış olsalar</i>

456
00:29:15,962 --> 00:29:21,259
<i>hükûmet ve AT&amp;T hâlâ mahkemelerde</i>
<i>programların yasallığını</i>

457
00:29:21,342 --> 00:29:22,677
<i>savunuyor olmazlardı.</i>

458
00:29:24,179 --> 00:29:26,181
<i>Barack Obama bir şey değiştirmedi yani?</i>

459
00:29:26,264 --> 00:29:29,684
<i>Hayır. Başkan olmadan önce</i>
<i>kapatma tehditlerinde bulunsa da</i>

460
00:29:29,768 --> 00:29:35,023
<i>seçildikten sonra programları kapatmadı.</i>

461
00:29:36,566 --> 00:29:39,194
<i>3) Bilgilerinizi devletle paylaşabiliriz</i>

462
00:29:39,277 --> 00:29:41,863
<i>a) İnternet ve telefon trafiği</i>
<i>b) Sosyal ağlar</i>

463
00:29:41,946 --> 00:29:44,657
<i>Harvard'da, odamda ilk başladığımızda</i>

464
00:29:45,658 --> 00:29:47,452
<i>insanların sorduğu soru şuydu,</i>

465
00:29:47,535 --> 00:29:50,622
<i>"Neden bilgilerimi İnternet'e koyayım ki?"</i>

466
00:29:50,747 --> 00:29:52,415
<i>"Neden bir site isteyeyim?"</i>

467
00:29:52,499 --> 00:29:55,752
<i>İnsanlar artık bilgilerini</i>
<i>daha açık bir şekilde</i>

468
00:29:55,835 --> 00:29:58,463
<i>ve daha fazla insanla paylaşma</i>
<i>konusunda rahatladılar.</i>

469
00:29:58,546 --> 00:30:01,257
<i>Bu toplumsal norm zamanla</i>
<i>bir evrim geçirdi.</i>

470
00:30:01,341 --> 00:30:05,386
<i>The Onion'un Facebook'la</i>
<i>geçtiği dalgayı görmüşsünüzdür.</i>

471
00:30:05,470 --> 00:30:11,810
<i>"CIA, kullanışlı yeni buluşunun</i>
<i>ismini açıkladı: Facebook."</i>

472
00:30:11,893 --> 00:30:14,354
<i>İç Güvenlik Bakanlığı raporlarına göre</i>

473
00:30:14,437 --> 00:30:18,650
<i>2004'te açıldığından beri Facebook,</i>
<i>CIA'in tüm bilgi toplama programlarının</i>

474
00:30:18,733 --> 00:30:19,984
<i>yerini aldı.</i>

475
00:30:20,777 --> 00:30:23,238
<i>Yıllar boyunca halkı</i>
<i>gizlice izledikten sonra</i>

476
00:30:23,321 --> 00:30:27,033
<i>bu kadar çok kişinin adreslerini,</i>
<i>dini ve siyasi görüşlerini,</i>

477
00:30:27,116 --> 00:30:31,204
<i>arkadaşlarının alfabetik listesini,</i>
<i>kişisel e-posta adreslerini,</i>

478
00:30:31,287 --> 00:30:36,167
<i>kendilerinin yüzlerce fotoğraflarını,</i>
<i>dakika dakika neler yaptıklarını anlatan</i>

479
00:30:36,251 --> 00:30:39,712
<i>durum güncellemelerini</i>
<i>paylaşmaları bizi hayrete düşürdü.</i>

480
00:30:39,796 --> 00:30:42,632
<i>CIA için mucize niteliğinde bir gelişme.</i>

481
00:30:42,715 --> 00:30:47,303
<i>FBI ve NSA gibi kurumlar</i>
<i>hâllerinden memnunlar,</i>

482
00:30:47,387 --> 00:30:51,766
<i>çünkü Google ve Facebook'un</i>
<i>kullanıcı verisi toplayan iş modelleri</i>

483
00:30:51,850 --> 00:30:53,810
<i>onların işini kolaylaştırıyor.</i>

484
00:30:53,893 --> 00:30:57,105
<i>Time'daki yazı şu anekdotla başlıyor.</i>

485
00:30:57,188 --> 00:31:01,901
<i>Herkes Facebook'taki açık alanda</i>
<i>şeffaf kabinlerinde oturuyor.</i>

486
00:31:01,985 --> 00:31:06,072
<i>Boynunda kravat olan tek kişi</i>
<i>Robert Mueller.</i>

487
00:31:06,155 --> 00:31:10,201
<i>Herkesten yaşlı, takım elbiseli.</i>
<i>Sonra diyor ki, "Gelmişken,</i>

488
00:31:10,285 --> 00:31:14,372
<i>Mark Zuckerberg'e selam vereyim, dedim."</i>
<i>Mark Zuckberg'e selam veriyor.</i>

489
00:31:14,455 --> 00:31:16,624
<i>Biraz konuşuyorlar, sonra gidiyor,</i>

490
00:31:16,708 --> 00:31:19,502
<i>herkes birbirine dönüp</i>
<i>"Bu neydi şimdi?" diyor.</i>

491
00:31:19,586 --> 00:31:24,883
<i>Ama Mueller'ın neden orada olduğunu</i>
<i>hiç kimse merak etmiyor.</i>

492
00:31:25,758 --> 00:31:26,926
<i>Adam FBI direktörü.</i>

493
00:31:27,010 --> 00:31:29,012
<i>ROBERT MUELLER, FBI DİREKTÖRÜ</i>

494
00:31:29,137 --> 00:31:31,347
<i>İşin bir ucunda, Mark Zuckerberg</i>

495
00:31:31,431 --> 00:31:36,978
<i>daha açık bir toplum yaratmak istediğini,</i>
<i>Facebook'un bunu yapabileceğini söylüyor.</i>

496
00:31:37,061 --> 00:31:40,690
<i>İşin diğer ucunda, Facebook'un</i>
<i>elindeki verileri kullanma şekli</i>

497
00:31:40,773 --> 00:31:43,443
<i>hakkında insanların bilmediği çok şey var.</i>

498
00:31:43,860 --> 00:31:48,656
<i>Keşke bu şirketlerin hakkımızda ne kadar</i>
<i>bilgi sakladığını bilmenin bir yolu olsa.</i>

499
00:31:48,740 --> 00:31:53,620
<i>Avusturya'daki bir öğrenci sayesinde</i>
<i>Facebook hakkında ilginç şeyler öğrendik.</i>

500
00:31:53,703 --> 00:31:56,205
<i>Amerika'nın aksine Avrupa'daki</i>

501
00:31:56,289 --> 00:31:59,751
<i>bir yasaya göre, müşteri isterse,</i>
<i>şirket onun hakkında topladığı</i>

502
00:31:59,834 --> 00:32:01,336
<i>bilgileri paylaşmak zorunda.</i>

503
00:32:01,419 --> 00:32:04,380
<i>Çoğu büyük İnternet şirketinin aksine</i>
<i>Facebook'un</i>

504
00:32:04,464 --> 00:32:06,049
<i>Avrupa'da genel merkezi var.</i>

505
00:32:06,132 --> 00:32:07,342
<i>FACEBOOK GENEL MERKEZİ</i>
<i>DUBLIN, İRLANDA</i>

506
00:32:07,425 --> 00:32:10,929
<i>Görünen o ki, ısrar eden, çaba harcayan,</i>
<i>hiç peşini bırakmayan,</i>

507
00:32:11,012 --> 00:32:13,139
<i>İrlandalı yetkilileri de aşıp en sonunda</i>

508
00:32:13,222 --> 00:32:16,267
<i>hakkımızda toplanan verilerin</i>
<i>büyük bir kısmına ulaşan</i>

509
00:32:16,351 --> 00:32:20,730
<i>tek üç kişi biziz.</i>
<i>Yine de hepsini alamadık.</i>

510
00:32:21,564 --> 00:32:24,776
<i>İşte bu. Ne kadar olduğuna dair</i>
<i>bir fikir edin.</i>

511
00:32:26,069 --> 00:32:27,779
<i>-Bu kadar...</i>
<i>-Tutabilir miyim?</i>

512
00:32:27,862 --> 00:32:29,822
<i>Ne kadar bilgi olduğunu hayal et.</i>

513
00:32:30,615 --> 00:32:32,825
<i>-Bir bebekten bile daha ağır.</i>
<i>-Evet.</i>

514
00:32:32,909 --> 00:32:35,620
<i>1.222 sayfa.</i>

515
00:32:35,703 --> 00:32:39,582
<i>Üç yıldır Facebook üyesiyim</i>
<i>ama son bir buçuk yıldır</i>

516
00:32:39,666 --> 00:32:41,542
<i>yoğun şekilde kullanıyorum.</i>

517
00:32:41,626 --> 00:32:44,379
<i>İşin ilginç tarafı, fazla şey paylaşmadım.</i>

518
00:32:44,462 --> 00:32:46,714
<i>Haftada bir kez bir şey paylaşıyorum.</i>

519
00:32:46,798 --> 00:32:49,592
<i>Bu sayfalarca bilgi içerisinden</i>

520
00:32:49,676 --> 00:32:53,262
<i>bir kişi hakkında belirli detaylar</i>
<i>bulmak zor mu?</i>

521
00:32:53,346 --> 00:32:55,056
<i>Hayır, çok kolay çünkü...</i>

522
00:32:55,139 --> 00:32:58,393
<i>PDF dosyasındaki</i>
<i>arama özelliğini kullandık.</i>

523
00:32:58,476 --> 00:33:01,396
<i>"Gösteri" veya "seks" gibi kelimeler yaz</i>

524
00:33:01,479 --> 00:33:03,272
<i>veya bir siyasi parti ismi,</i>

525
00:33:03,356 --> 00:33:05,650
<i>saniyeler içinde</i>
<i>istediğin bilgiye ulaşıyorsun.</i>

526
00:33:05,733 --> 00:33:08,987
<i>Yani birkaç dakika içinde</i>
<i>birinin kime oy verdiği,</i>

527
00:33:09,070 --> 00:33:13,491
<i>psikolojik sorunları,</i>
<i>hangi partilere gittiği öğreniliyor.</i>

528
00:33:14,117 --> 00:33:16,911
<i>Bu bilgileri bulmak çok kolay.</i>

529
00:33:16,995 --> 00:33:19,497
<i>Bu hizmet kısa bir süre bile kullanılsa,</i>

530
00:33:19,580 --> 00:33:23,918
<i>ortalama bir insan hakkında</i>
<i>CIA, FBI veya Stasi'nin bile</i>

531
00:33:24,002 --> 00:33:26,879
<i>toplayamayacağı kadar bilgi toplanıyor.</i>

532
00:33:26,963 --> 00:33:30,675
<i>"Kaldır" butonuna tıklarsanız</i>
<i>"silindi" olarak işaretleniyor,</i>

533
00:33:30,758 --> 00:33:33,011
<i>yani kendinizden saklıyorsunuz</i>

534
00:33:33,094 --> 00:33:37,515
<i>ama Facebook veya herhangi bir</i>
<i>devlet kurumu silinen şeyi görmek isterse</i>

535
00:33:37,598 --> 00:33:39,517
<i>geri getirip görebilir.</i>

536
00:33:39,600 --> 00:33:43,146
<i>Yani belirsiz bir süre boyunca orada.</i>

537
00:33:43,229 --> 00:33:44,647
<i>Silseniz de,</i>

538
00:33:44,731 --> 00:33:47,942
<i>gerçekten silmek istiyor musun diye</i>
<i>üç kez sorsalar da.</i>

539
00:33:48,651 --> 00:33:51,988
<i>-Gerçekten silinmiyor mu?</i>
<i>-Silinmiyor, hâlâ orada.</i>

540
00:33:53,698 --> 00:33:59,162
<i>4) Bilgileriniz "anonimdir"</i>

541
00:33:59,245 --> 00:34:02,665
<i>Kabaca şöyle bir kuralı</i>
<i>uygulamaya geçirdik,</i>

542
00:34:03,541 --> 00:34:07,587
<i>Bilgileri 18 ay içerisinde</i>
<i>anonimleştiriyoruz.</i>

543
00:34:07,670 --> 00:34:09,922
<i>18 ay sonra anonimleştirilebilir,</i>

544
00:34:10,006 --> 00:34:13,259
<i>ama yaptığımız her arama</i>
<i>hâlâ sistemlerinde.</i>

545
00:34:13,342 --> 00:34:16,971
<i>Esas veri hâlâ orada</i>
<i>ve anonimleştirme geri alınabilir.</i>

546
00:34:17,722 --> 00:34:21,476
<i>Arama geçmişini anonimlikten çıkarmak</i>
<i>şaşırtıcı derecede kolay.</i>

547
00:34:21,559 --> 00:34:25,188
<i>Özel aramaların kime ait olduğu</i>
<i>bulunarak yapılabiliyor.</i>

548
00:34:25,271 --> 00:34:30,234
<i>2006'da AOL,</i> <i>kullanıcılarının</i>
<i>bazı anonim arama geçmişlerini yayımladı</i>

549
00:34:30,318 --> 00:34:32,028
<i>ve bir muhabirin,</i>

550
00:34:32,111 --> 00:34:36,407
<i>kullanıcı 4417749'un kim olduğunu bulması</i>
<i>yalnızca birkaç saat sürdü.</i>

551
00:34:36,491 --> 00:34:39,660
<i>"Uyuşuk parmaklar",</i>
<i>"60'larında bekâr erkekler"</i>

552
00:34:39,744 --> 00:34:41,829
<i>ve "her yere işeyen köpek" gibi</i>

553
00:34:41,913 --> 00:34:45,500
<i>aramalar yapan Thelma Arnold</i>
<i>adında 62 yaşında bir kadını buldu.</i>

554
00:34:46,167 --> 00:34:50,004
<i>Ama mesela, kullanıcı 17556639,</i>

555
00:34:50,088 --> 00:34:54,175
<i>"Karımı nasıl öldürürüm?" ve "kesik</i>
<i>kafa fotoğrafları" diye aramalar yapmış.</i>

556
00:34:54,258 --> 00:34:57,428
<i>Sonra birden</i>
<i>"biftek ve peynir" diye aratmış.</i>

557
00:34:57,970 --> 00:34:59,263
<i>Biftek ve peynir mi?</i>

558
00:34:59,847 --> 00:35:01,349
<i>İnternet'te birçok kişi</i>

559
00:35:01,432 --> 00:35:04,852
<i>neler olduğuna hemen karar verdiler.</i>
<i>Cinayet.</i>

560
00:35:04,936 --> 00:35:06,521
<i>Arama geçmişinde cinayet planı var.</i>

561
00:35:11,859 --> 00:35:13,945
<i>-Rainey, sakin ol!</i>
<i>-Merhaba eski dostum.</i>

562
00:35:14,028 --> 00:35:17,198
<i>Otur, sana bir şey göstereceğim.</i>

563
00:35:18,741 --> 00:35:23,121
<i>Bunlar anonimleştirilmiş arama kayıtları.</i>

564
00:35:24,747 --> 00:35:26,666
<i>AOL tarafından yayımlandılar.</i>

565
00:35:27,416 --> 00:35:32,046
<i>Bu listede daha önce aradığın</i>
<i>şeyler var mı?</i>

566
00:35:33,131 --> 00:35:34,757
<i>Evet, kesinlikle.</i>

567
00:35:35,466 --> 00:35:38,719
<i>Araba kazası fotoğraflarına baktım</i>
<i>ve "kesik kafa" yazdım.</i>

568
00:35:38,803 --> 00:35:41,973
<i>Ceset fotoğraflarına da baktım.</i>

569
00:35:42,056 --> 00:35:45,184
<i>"Eş katili" araması da yaptım.</i>

570
00:35:45,268 --> 00:35:47,812
<i>Buradaki her şeyi arattım hatta.</i>

571
00:35:48,396 --> 00:35:50,982
<i>Jerome, polisin her hafta</i>
<i>bir cinayet çözdüğü</i>

572
00:35:51,065 --> 00:35:54,152
<i>Cold Case </i>isimli dizide yazardı.

573
00:35:54,735 --> 00:35:57,780
<i>O aramaları yaparken hep korkardım.</i>

574
00:35:57,864 --> 00:35:59,490
<i>Aradığın kelime yüzünden seni</i>

575
00:35:59,574 --> 00:36:02,076
<i>risk olarak gören</i>
<i>otomatik bir sistem var mı diye.</i>

576
00:36:02,160 --> 00:36:05,663
<i>Bakıp "Bir dizide yazardır, o yüzden</i>

577
00:36:05,746 --> 00:36:09,333
<i>'Beni aldatan karımı nasıl öldürürüm?'</i>
<i>diye arama yapmıştır," demezler.</i>

578
00:36:09,417 --> 00:36:10,585
<i>Ne?</i>

579
00:36:10,668 --> 00:36:14,213
<i>Seni öldürmediğimi, hayatta olduğunu</i>
<i>doğrulamak istedim.</i>

580
00:36:14,297 --> 00:36:18,176
<i>Öldürmedin. Bu odadan çıkmaya iznim var</i>
<i>ve bebeğimiz güvende.</i>

581
00:36:19,260 --> 00:36:21,804
<i>-Tamam, güzel.</i>
<i>-Altı da temiz.</i>

582
00:36:21,888 --> 00:36:22,722
<i>Şükürler olsun!</i>

583
00:36:22,805 --> 00:36:26,309
<i>Katil olmadığına emin olabiliriz yani.</i>

584
00:36:26,392 --> 00:36:29,478
<i>-Katil değilim.</i>
<i>-Yazarsın.</i>

585
00:36:29,562 --> 00:36:30,396
<i>Yazarım.</i>

586
00:36:31,606 --> 00:36:32,440
<i>Tamam.</i>

587
00:36:32,940 --> 00:36:34,775
<i>-Aydınlığa kavuşturduk.</i>
<i>-Evet.</i>

588
00:36:36,027 --> 00:36:39,155
<i>Böyle bir otomatik sistem</i>
<i>ya gerçekten olsa?</i>

589
00:36:39,238 --> 00:36:42,658
<i>Arama geçmişi herkese açık hâle</i>
<i>geldiği için ya Jerome gibi</i>

590
00:36:42,742 --> 00:36:45,244
<i>birinin kapısına</i>
<i>bir gün polis dayansa?</i>

591
00:36:47,413 --> 00:36:52,043
<i>5) Yasal sebeplerden dolayı</i>

592
00:36:52,126 --> 00:36:53,502
<i>Ortak görüş,</i>

593
00:36:53,586 --> 00:36:57,256
<i>bu tür bilgilerin saklanma süresinin</i>
<i>sıfır günden fazla olması gerektiği.</i>

594
00:36:58,132 --> 00:37:01,427
<i>Bunun sebebi; polis faaliyetleri,</i>
<i>teröristler, Vatanseverlik Yasası</i>

595
00:37:01,510 --> 00:37:03,638
<i>gibi şeylerle ilgili olması.</i>

596
00:37:03,721 --> 00:37:07,141
<i>Bu ortamda, bu dijital ortamda,</i>
<i>Dördüncü Anayasa Değişikliği'nin</i>

597
00:37:07,225 --> 00:37:09,727
<i>içinde yasal bir boşluk mevcut.</i>

598
00:37:09,810 --> 00:37:12,563
<i>Üçüncü bir taraf böyle çok bilgi toplarsa,</i>

599
00:37:12,647 --> 00:37:15,024
<i>devlet, bilgilere kolaylıkla erişebilir.</i>

600
00:37:15,107 --> 00:37:16,776
<i>"Üçüncü taraf ilkesi" deniyor buna.</i>

601
00:37:16,859 --> 00:37:21,239
<i>Üçüncü taraf ilkesinde,</i>
<i>siz, yani tüketici</i>

602
00:37:21,322 --> 00:37:24,408
<i>bilgilerinizi bir bankayla,</i>
<i>e-posta sağlayıcısıyla,</i>

603
00:37:24,492 --> 00:37:28,955
<i>bir arama motoruyla, herhangi bir</i>
<i>teknoloji şirketiyle paylaştığınızda</i>

604
00:37:29,038 --> 00:37:33,167
<i>o veri üzerindeki</i>
<i>Dördüncü Anayasa Değişikliği korumanızı</i>

605
00:37:33,251 --> 00:37:35,670
<i>kaybetmiş oluyorsunuz.</i>

606
00:37:35,753 --> 00:37:38,547
<i>Devlet için Google veya Facebook'tan</i>
<i>bilgi almak</i>

607
00:37:38,631 --> 00:37:42,927
<i>telefonlarımızı dinlemekten</i>
<i>çok daha kolay.</i>

608
00:37:43,010 --> 00:37:47,974
<i>Google ve Facebook gibi büyük şirketler</i>
<i>devlet kurumlarından bir yıl içinde</i>

609
00:37:48,057 --> 00:37:49,767
<i>binlerce talep alıyorlar.</i>

610
00:37:49,850 --> 00:37:52,478
<i>Facebook'un sadece gözetim yapan</i>
<i>25 çalışanı var</i>

611
00:37:52,561 --> 00:37:57,441
<i>ve bu şirketler düzenli olarak</i>
<i>talepler alıp bu talepleri işliyorlar.</i>

612
00:37:57,525 --> 00:37:58,859
<i>Devletin, e-postaları</i>

613
00:37:58,943 --> 00:38:02,655
<i>gizlice denetlemesinin yaygın olduğunu</i>
<i>duymak sizi şaşırtabilir.</i>

614
00:38:02,738 --> 00:38:09,245
<i>E-posta ve bulutta saklanan şeyler gibi</i>
<i>elektronik haberleşmelere devletin</i>

615
00:38:09,328 --> 00:38:12,373
<i>ne zaman erişebileceğini belirleyen yasa</i>

616
00:38:12,456 --> 00:38:17,336
<i>1986'da çıkarılmış ve devletin en azından</i>
<i>izinsiz şekilde adres bilgisine</i>

617
00:38:17,420 --> 00:38:21,507
<i>erişmek istemesine yol açabiliyor.</i>

618
00:38:21,590 --> 00:38:25,303
<i>Bir keresinde devlet, okuduğunuz</i>
<i>e-postalara erişmek için izne</i>

619
00:38:25,386 --> 00:38:27,346
<i>gerek olmadığını öne sürmüştü.</i>

620
00:38:29,390 --> 00:38:34,645
<i>5) Yasal sebeplerden dolayı</i>
<i>a) Devlet talebi</i>

621
00:38:34,729 --> 00:38:36,856
<i>2011 baharında</i>

622
00:38:36,939 --> 00:38:40,151
<i>Adalet Bakanlığı ve özellikle FBI,</i>

623
00:38:40,234 --> 00:38:44,864
<i>WikiLeaks'le ilişkili insanlarla alakalı</i>
<i>bir soruşturmanın parçası olarak</i>

624
00:38:44,947 --> 00:38:47,408
<i>İnternet şirketlerine</i>
<i>birçok talepte bulundular.</i>

625
00:38:47,992 --> 00:38:52,455
<i>400.000 gizli belge yayımladık.</i>

626
00:38:52,538 --> 00:38:54,582
<i>Julian Assange'ı tanımıyorsanız,</i>

627
00:38:54,665 --> 00:38:56,125
<i>WikiLeaks'i kuran kişi.</i>

628
00:38:56,917 --> 00:39:00,880
<i>WikiLeaks, geçmişte Irak Savaşı,</i>
<i>Guantanamo Körfezi ve Afganistan</i>

629
00:39:00,963 --> 00:39:03,007
<i>hakkında gizli belgeler yayımladı.</i>

630
00:39:04,216 --> 00:39:07,553
<i>Neredeyse her olası sonuca rağmen</i>

631
00:39:07,636 --> 00:39:10,264
<i>bilginin daha erişilebilir</i>
<i>olması gerektiğine</i>

632
00:39:11,557 --> 00:39:13,934
<i>inananlar için olumlu bir gelişme,</i>

633
00:39:14,018 --> 00:39:17,938
<i>ama çoğu zaman gizli kalmayı tercih eden</i>
<i>kurumlar ve şirketler için</i>

634
00:39:18,022 --> 00:39:21,359
<i>endişe verici bir gelişme.</i>

635
00:39:21,942 --> 00:39:25,154
<i>WikiLeaks'in faaliyetlerini kınıyorum.</i>

636
00:39:25,237 --> 00:39:27,907
<i>Millî güvenliğimizi riske atıyor.</i>

637
00:39:27,990 --> 00:39:32,703
<i>Twitter'a, belirli kullanıcıların</i>
<i>bilgilerini talep eden bir emir geldi.</i>

638
00:39:32,787 --> 00:39:33,662
<i>Bu kullanıcılar</i>

639
00:39:33,746 --> 00:39:38,000
<i>muhbir site WikiLeaks'le</i>
<i>bağlantılı kimselerdi.</i>

640
00:39:38,084 --> 00:39:43,005
<i>Sıradan bir emir değildi.</i>
<i>Yanında basına konuşma yasağı da geldi.</i>

641
00:39:43,089 --> 00:39:48,386
<i>Twitter'a, bu talebi kamuya</i>
<i>açıklamaması emredildi.</i>

642
00:39:48,469 --> 00:39:49,678
<i>Assange, emri kınadı,</i>

643
00:39:49,762 --> 00:39:52,890
<i>Facebook ve Google gibi diğer Amerikan</i>
<i>İnternet şirketlerine de</i>

644
00:39:52,973 --> 00:39:57,228
<i>konuşma yasağı geldiğine</i>
<i>inandığını söyledi.</i>

645
00:39:57,311 --> 00:40:01,023
<i>Amazon, Yahoo, Dropbox,</i>
<i>hatta Facebook gibi şirketler</i>

646
00:40:02,191 --> 00:40:08,823
<i>ilk önce kullanıcıları bilgilendirmeden</i>
<i>devlete bilgi tedarik edebilecekler.</i>

647
00:40:09,657 --> 00:40:12,910
<i>İnsanların yaptığı şeyi</i>
<i>yanlış bile bulsanız,</i>

648
00:40:12,993 --> 00:40:18,457
<i>Birinci Anayasa Değişikliği bu yüzden var,</i>
<i>popüler olmayan fikirlere sahip</i>

649
00:40:18,541 --> 00:40:21,794
<i>popüler olmayan insanları korumak için.</i>

650
00:40:21,877 --> 00:40:23,045
<i>Ama Twitter karşı koydu.</i>

651
00:40:23,129 --> 00:40:26,507
<i>Kullanıcıları bilgilendirdiler</i>
<i>ve önceden haber verdiler,</i>

652
00:40:26,590 --> 00:40:29,343
<i>konuşma yasağını da bozdurdular.</i>

653
00:40:29,427 --> 00:40:32,555
<i>Bu sırada Amazon, Paypal,</i>
<i>Mastercard ve Visa,</i>

654
00:40:32,638 --> 00:40:35,099
<i>kullanıcılarına ilişkin baskıya</i>
<i>dayanamadılar.</i>

655
00:40:35,182 --> 00:40:41,188
<i>Kendinizden ziyade, daha büyük bir davaya</i>
<i>sadık olmak, başarı yolunda önemlidir,</i>

656
00:40:41,313 --> 00:40:45,151
<i>ama bu konu ülkenize karşı</i>
<i>vefasızlık gibi duruyor.</i>

657
00:40:45,234 --> 00:40:48,154
<i>Başkan Bush vefasızlık olduğunu</i>
<i>düşünse de, Twitter'ın</i>

658
00:40:48,237 --> 00:40:50,990
<i>Julian Assange gibi aktivistleri</i>
<i>desteklemesi sayesinde</i>

659
00:40:51,073 --> 00:40:52,491
<i>böyle şeyler görebiliyoruz.</i>

660
00:40:52,575 --> 00:40:58,289
<i>Bugün, uluslararası bir toplu gözetim</i>
<i>sanayisinin gerçekliğini belgeleyen</i>

661
00:40:58,914 --> 00:41:04,086
<i>287 adet dosya yayımlayacağız.</i>

662
00:41:05,337 --> 00:41:06,338
<i>Hem diktatörlere</i>

663
00:41:06,839 --> 00:41:11,677
<i>hem de demokrasilere,</i>
<i>insanları gözetlemeleri için</i>

664
00:41:11,760 --> 00:41:13,929
<i>teçhizat satışı yapan</i>

665
00:41:14,763 --> 00:41:16,307
<i>bir sanayi.</i>

666
00:41:17,349 --> 00:41:19,685
<i>11 Eylül saldırıları,</i>

667
00:41:20,811 --> 00:41:23,439
<i>Avrupa ülkelerine,</i>

668
00:41:24,690 --> 00:41:30,196
<i>ABD'ye, Avustralya'ya, Kanada'ya,</i>
<i>Güney Afrika'ya ve diğer ülkelere</i>

669
00:41:30,279 --> 00:41:33,491
<i>hepimizi etkileyen gözetim sistemleri</i>
<i>geliştirme ruhsatı vermiştir.</i>

670
00:41:34,116 --> 00:41:36,410
<i>5) Yasal sebeplerden dolayı</i>
<i>a) Devlet talebi</i>

671
00:41:36,494 --> 00:41:40,581
<i>b) Bilginin paylaşılmayacağı veya</i>
<i>bilgiye erişilmeyeceği güvencesi yoktur.</i>

672
00:41:40,664 --> 00:41:44,418
<i>Casus dosyalarında, ABD'ye</i>
<i>ve diğer devletlere satış yapan</i>

673
00:41:44,502 --> 00:41:46,337
<i>büyük bir sanayi görülebiliyor.</i>

674
00:41:47,046 --> 00:41:49,465
<i>Sembolü, dünyayı lazer ışınlarla tarayan</i>

675
00:41:49,548 --> 00:41:55,429
<i>bir piramit olan</i>
<i>Tam Gözetim Programı yerine,</i>

676
00:41:55,513 --> 00:42:00,601
<i>bu görevleri aralarında paylaşan</i>
<i>küçük şirketler var.</i>

677
00:42:00,726 --> 00:42:05,231
<i>İsimleri farklı sözleşmeler altında ama</i>
<i>sonları aynı teşkilata ve şahsa çıkıyor.</i>

678
00:42:05,314 --> 00:42:08,567
<i>En bilinen yöntemlerden birinin adı</i>
<i>"devasa gözetim".</i>

679
00:42:08,651 --> 00:42:12,446
<i>Devletler bu yöntemle,</i>
<i>haberleşmelerimizden</i>

680
00:42:12,530 --> 00:42:16,951
<i>olabildiğince çok bilgi toplayıp</i>

681
00:42:17,034 --> 00:42:21,539
<i>bir örüntü saptamaya çalışıyorlar.</i>

682
00:42:21,622 --> 00:42:23,374
<i>İlgimi çekti, haberinde</i>

683
00:42:23,457 --> 00:42:26,126
<i>işin gizemli yanından bahsediyorsun,</i>

684
00:42:26,210 --> 00:42:29,838
<i>basına kapalı ticari sergilerde</i>
<i>satıldıklarını söylüyorsun.</i>

685
00:42:29,922 --> 00:42:32,258
<i>Bu sergilerden birine gittik.</i>

686
00:42:32,341 --> 00:42:35,970
<i>Epey kolaydı. Arayıp giriş kartı istedik.</i>

687
00:42:36,637 --> 00:42:39,056
<i>Bu şirketlerden biri olan Cellebrite'tan</i>

688
00:42:39,139 --> 00:42:42,685
<i>bir temsilciyle konuştuk.</i>
<i>Casus dosyalarında onlar da vardı.</i>

689
00:42:42,768 --> 00:42:44,853
<i>ABD'deki her büyük kamu sektörüne</i>

690
00:42:44,937 --> 00:42:46,939
<i>telefondan bilgi çıkarma araçları</i>
<i>satıyorlar.</i>

691
00:42:48,232 --> 00:42:49,525
<i>Adım Christopher Shin.</i>

692
00:42:49,608 --> 00:42:52,570
<i>Cellebrite, ABD'de mühendislik</i>
<i>genel müdür yardımcısıyım.</i>

693
00:42:52,653 --> 00:42:56,991
<i>Bugün size sağımdaki</i>
<i>Cellebrite UFED sistemini tanıtacağım.</i>

694
00:42:57,074 --> 00:42:59,493
<i>Mobil cihazlardan</i>

695
00:43:01,245 --> 00:43:03,581
<i>birçok bilgi almaya yarayan bir cihaz.</i>

696
00:43:03,664 --> 00:43:07,293
<i>Mesajlar, resimler, videolar, sesler,</i>
<i>arama kayıtları gibi şeyler.</i>

697
00:43:07,376 --> 00:43:11,088
<i>Amerika'da ve dünyada</i>
<i>birçok teşkilat bunu kullanıyor.</i>

698
00:43:11,171 --> 00:43:14,341
<i>Özellikle iPhone, diğer telefonlardan</i>

699
00:43:14,425 --> 00:43:16,510
<i>daha fazla bilgi saklıyor.</i>

700
00:43:16,594 --> 00:43:20,347
<i>Kişisel hayatınız ve iş hayatınızın</i>
<i>dijital bir deposu gibi.</i>

701
00:43:20,431 --> 00:43:23,392
<i>Bu yüzden bu alan son birkaç yıldır</i>

702
00:43:23,475 --> 00:43:26,604
<i>hızlıca yükselişe geçti.</i>

703
00:43:26,687 --> 00:43:29,690
<i>Sofistike cihazlar</i>
<i>daha çok bilgi saklıyorlar.</i>

704
00:43:29,773 --> 00:43:33,902
<i>Dizüstünüzden bile</i>
<i>daha kişisel bir cihaz artık bu.</i>

705
00:43:33,986 --> 00:43:36,780
<i>Kendimizi bir malzeme imalatçısı</i>
<i>olarak görüyoruz.</i>

706
00:43:36,864 --> 00:43:41,285
<i>Glock ve Beretta nasıl tabanca üretiyorsa,</i>

707
00:43:41,368 --> 00:43:44,955
<i>biz de belirli bir amaca hizmet eden</i>
<i>bir araç üretiyoruz</i>

708
00:43:45,039 --> 00:43:47,207
<i>ve pazarladığımız kişiler...</i>

709
00:43:47,291 --> 00:43:50,711
<i>Ruhsatsız silah alınamadığı gibi</i>

710
00:43:50,794 --> 00:43:53,172
<i>biz de bunları herkese satmıyoruz.</i>

711
00:43:53,255 --> 00:43:56,342
<i>İsterseniz satabilir misiniz,</i>
<i>yoksa yasa dışı mı?</i>

712
00:43:56,425 --> 00:44:01,930
<i>Emniyet teşkilatlarından veya devletten</i>
<i>olmayan birine satmak yasa dışı değil.</i>

713
00:44:02,014 --> 00:44:06,101
<i>Biri telefon bilgilerimi alsa</i>
<i>görecekleri şeylere epey gülebilirler,</i>

714
00:44:06,185 --> 00:44:08,103
<i>ama yasa dışı bir şey bulmazlar.</i>

715
00:44:08,187 --> 00:44:11,899
<i>Bakış açınıza bağlı yani.</i>

716
00:44:11,982 --> 00:44:15,277
<i>Gizliliğe dair endişeler var</i>
<i>ama ben biraz daha...</i>

717
00:44:15,361 --> 00:44:19,823
<i>Gizliliğimin ihlal edilmesinin</i>
<i>liberal tarafıyla ilgileniyorum.</i>

718
00:44:19,907 --> 00:44:23,744
<i>Başka insanlar farklı düşünebilirler.</i>
<i>Tamamen kişisel bir düşünce.</i>

719
00:44:24,536 --> 00:44:26,372
<i>Benim telefonum...</i>

720
00:44:27,373 --> 00:44:28,749
<i>Bir düzeltme yapayım.</i>

721
00:44:28,832 --> 00:44:31,710
<i>BlackBerry'mde işle ilgili epey bilgi var.</i>

722
00:44:31,794 --> 00:44:36,507
<i>Bu bilgiler açığa çıksa endişelenirim.</i>

723
00:44:37,841 --> 00:44:40,844
<i>Gözetim tedarikçilerinin hedefinde</i>
<i>iki tür müşteri var.</i>

724
00:44:40,928 --> 00:44:43,013
<i>İlk hedef, direkt olarak devletler,</i>

725
00:44:43,097 --> 00:44:48,310
<i>ikinci hedef, kendi müşterilerini</i>
<i>gözetlemekten sorumlu</i>

726
00:44:48,394 --> 00:44:52,690
<i>İnternet sağlayıcıları</i>
<i>ve telekomünikasyon taşıyıcıları.</i>

727
00:44:52,773 --> 00:44:57,903
<i>Mesela, Amerika'daki her telefonda</i>
<i>yüklü olan küçük bir yazılım vardı.</i>

728
00:44:57,986 --> 00:45:00,656
<i>Yazılımın adı Carrier IQ'ydu.</i>

729
00:45:01,573 --> 00:45:02,700
<i>Connecticut'lı</i>

730
00:45:02,783 --> 00:45:05,577
<i>bir sistem yöneticisinin paylaştığı</i>
<i>bir video sayesinde</i>

731
00:45:05,661 --> 00:45:10,165
<i>bu yazılımın, bastığımız her tuşu</i>
<i>kaydettiğini artık bütün dünya biliyor.</i>

732
00:45:11,542 --> 00:45:14,753
<i>553, böyle devam ediyor.</i>

733
00:45:15,921 --> 00:45:18,090
<i>Carrier IQ'nun baş pazarlamacısı,</i>

734
00:45:18,173 --> 00:45:22,094
<i>"Verinin hassasiyetinin farkındayız.</i>
<i>Bu bir altın madeni," dedi.</i>

735
00:45:22,177 --> 00:45:23,846
<i>Olay o kadar büyüdü ki</i>

736
00:45:23,929 --> 00:45:26,640
<i>Al Franken, konuyu Kongre'ye taşıdı.</i>

737
00:45:27,141 --> 00:45:31,228
<i>Sayın Direktör, milyonlarca Amerikalı'nın</i>
<i>akıllı telefonlarında</i>

738
00:45:31,311 --> 00:45:35,816
<i>Carrier IQ isimli şirketin tasarladığı</i>
<i>kendiliğinden yüklü bir yazılım var.</i>

739
00:45:37,109 --> 00:45:42,072
<i>Araştırma, geniş bir yelpazede</i>
<i>hassas bilgiler topladığını gösterdi.</i>

740
00:45:42,156 --> 00:45:45,701
<i>Hiçbir soruşturmamızda Carrier IQ'dan</i>
<i>bilgi istemediğimizi</i>

741
00:45:45,784 --> 00:45:48,245
<i>ve almadığımızı belirterek başlayayım.</i>

742
00:45:49,288 --> 00:45:53,083
<i>Direkt Carrier'dan olmasa da,</i>
<i>kablosuz taşıyıcılardan aldınız mı?</i>

743
00:45:54,501 --> 00:45:55,878
<i>Hayır, sanmıyorum.</i>

744
00:45:55,961 --> 00:46:00,924
<i>Carrier IQ yazılımının başka bir</i>

745
00:46:03,135 --> 00:46:07,723
<i>kablosuz taşıyıcı tarafından</i>
<i>kullanılan hâlini istedik mi?</i>

746
00:46:07,806 --> 00:46:11,935
<i>Bilmiyorum, kablosuz taşıyıcılardan</i>
<i>ve başkalarından istediğimiz bilgiler...</i>

747
00:46:12,019 --> 00:46:14,021
<i>Carrier IQ'dan bahsetmiyorum,</i>

748
00:46:14,730 --> 00:46:19,610
<i>Carrier IQ'nun da içinde olabileceği</i>
<i>bilgiler toplama ihtimali olan</i>

749
00:46:19,693 --> 00:46:23,197
<i>kablosuz taşıyıcılardan bahsediyorum.</i>

750
00:46:24,198 --> 00:46:28,035
<i>FBI neden Carrier IQ'dan</i>
<i>bu kadar bilgiye ihtiyaç duysun?</i>

751
00:46:28,118 --> 00:46:32,831
<i>Sonuçta, casus dosyalarındaki</i>
<i>herhangi bir hizmeti kullanabilirler.</i>

752
00:46:32,915 --> 00:46:35,292
<i>Mesela, Scan &amp; Target</i> <i>isimli</i>
<i>ürüne bakalım.</i>

753
00:46:35,375 --> 00:46:39,171
<i>Kısa mesajları, anlık iletileri,</i>
<i>Twitter'ı, e-postaları, Facebook'u,</i>

754
00:46:39,254 --> 00:46:44,176
<i>blog ve forumları gerçek zamanlı olarak</i>
<i>analiz edebildiğini öne sürüyor.</i>

755
00:46:44,718 --> 00:46:48,347
<i>Veya eskiden sitelerinde olan</i>
<i>çeşitli videolarda</i>

756
00:46:48,430 --> 00:46:52,142
<i>polisin herhangi bir sisteme</i>
<i>nasıl sızdığını gösteren FinFisher.</i>

757
00:46:52,226 --> 00:46:55,854
<i>Demolarında ajanın Google ve Facebook'a</i>
<i>bile sızdığını gösteriyorlar.</i>

758
00:46:56,772 --> 00:46:58,524
<i>Bu teçhizatlar kimlerde var?</i>

759
00:46:59,733 --> 00:47:04,655
<i>Gözetim araçları, gözetim tedarikçileri</i>
<i>tarafından dünya genelinde satılıyor,</i>

760
00:47:04,738 --> 00:47:08,617
<i>yani isteyen ve parasını verebilen</i>
<i>herkes alabiliyor.</i>

761
00:47:08,700 --> 00:47:13,121
<i>FinFisher sistemi, iktidar muhaliflerini</i>
<i>gözetlemek için Mısır'a satıldı.</i>

762
00:47:13,205 --> 00:47:17,543
<i>Belgeler bunlar. İki ila dört kişinin,</i>
<i>11.000 dolar gibi çok cüzi bir ücret</i>

763
00:47:17,626 --> 00:47:20,128
<i>karşılığında eğitilmesi de paketin içinde.</i>

764
00:47:20,921 --> 00:47:23,423
<i>Veya bilgisayar korsanlığı</i>
<i>ekibinin projesi,</i>

765
00:47:23,507 --> 00:47:26,718
<i>tek sistemde yüz binlerce telefonu</i>
<i>takip edebildiğini öne sürüyor.</i>

766
00:47:26,802 --> 00:47:31,265
<i>Veya anahtar sözcük veya cümle arama</i>
<i>özelliğiyle tüm sosyal ağları inceleyen</i>

767
00:47:31,348 --> 00:47:33,725
<i>Kapow gibi bir yazılım.</i>

768
00:47:34,726 --> 00:47:36,311
<i>Facebook'ta olan her şeyi</i>

769
00:47:36,395 --> 00:47:40,983
<i>ve insanlar arasındaki konuşmaların</i>
<i>sıklığını falan gösteriyor.</i>

770
00:47:41,149 --> 00:47:45,696
<i>Bu da fişlemenin önünü açıyor.</i>
<i>Emniyet teşkilatlarının suistimal edip</i>

771
00:47:45,779 --> 00:47:48,574
<i>yanlış yorumlayabileceği</i>
<i>veri tabanları oluşuyor.</i>

772
00:47:49,032 --> 00:47:51,118
<i>Bu hizmetleri sunan</i>
<i>yüzlerce şirket varken</i>

773
00:47:51,243 --> 00:47:54,121
<i>FBI neden Carrier IQ'yu kullansın?</i>

774
00:47:54,204 --> 00:47:57,833
<i>Bir telefondan</i>
<i>veya bilgisayardan gelen her şey,</i>

775
00:47:58,500 --> 00:48:01,128
<i>İnternet aracılığıyla ülke dışına çıkan</i>

776
00:48:01,211 --> 00:48:04,965
<i>veya ülke içinde yapılan her haberleşme</i>
<i>bu teçhizatlar sayesinde izlenebilir.</i>

777
00:48:05,048 --> 00:48:08,886
<i>Günümüzde haberlerde</i>
<i>"büyük veri" lafı çok geçiyor.</i>

778
00:48:08,969 --> 00:48:15,142
<i>"Büyük veri", devletin ve şirketlerin</i>
<i>anomaliler arayıp</i>

779
00:48:15,225 --> 00:48:20,063
<i>bir şeyi ne zaman yapacağınızı öngörmek</i>
<i>ve sizi durdurmak için</i>

780
00:48:20,147 --> 00:48:24,109
<i>bu veriyi nasıl işlediğini araştırıyor.</i>

781
00:48:24,192 --> 00:48:26,612
<i>Üstelik, devlet bunu</i>
<i>pek saklamaya çalışmıyor.</i>

782
00:48:26,695 --> 00:48:29,656
<i>İş başvurusu sitelerinde</i>
<i>çevrim içi faaliyetlerin</i>

783
00:48:29,740 --> 00:48:33,702
<i>gözetlemek için daha iyi araçlar</i>
<i>yaratacak geliştiriciler arıyorlar.</i>

784
00:48:33,785 --> 00:48:37,289
<i>Bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla</i>
<i>bazı gözetim örnekleri:</i>

785
00:48:37,372 --> 00:48:42,252
<i>Fox News, CNN, MSNBC,</i>
<i>Twitter, Facebook ve benzeri.</i>

786
00:48:42,336 --> 00:48:45,505
<i>Çoğu kullanıcı sözleşmesinde</i>
<i>bulunan o sözcük yine karşımıza çıkıyor.</i>

787
00:48:45,589 --> 00:48:49,635
<i>Bizi bu yola sürükleyen kelime: Önlemek.</i>

788
00:48:49,718 --> 00:48:52,346
<i>Razı olduğumuz bunca gözetim</i>

789
00:48:52,429 --> 00:48:55,933
<i>ne gibi olası tehditleri engeller,</i>
<i>diye merak edebilirsiniz.</i>

790
00:48:59,061 --> 00:49:03,231
<i>6) Verileriniz önlem amaçlı kullanılabilir</i>

791
00:49:07,110 --> 00:49:11,949
<i>Tatile çıkmadan 20 gün önce,</i>
<i>3 Ocak'ta bir tweet attım.</i>

792
00:49:12,032 --> 00:49:15,160
<i>"Gidip Amerika'yı yok etmeden önce</i>
<i>hazırlanıp dedikodu yapalım mı?"</i>

793
00:49:15,243 --> 00:49:18,372
<i>Tweet'in sonuna öpücük koydum.</i>
<i>Aşırı tehditkâr da olsa.</i>

794
00:49:18,455 --> 00:49:19,665
<i>LEIGH BRYAN</i>
<i>TWITTER KULLANICISI</i>

795
00:49:19,748 --> 00:49:22,834
<i>20 gün sonra uçağa bindim,</i>
<i>Los Angeles Havalimanı'na vardım.</i>

796
00:49:22,918 --> 00:49:26,421
<i>Hollywood Bulvarı'nda otel ayarlamıştık.</i>
<i>Bir hafta gezip tozacaktık,</i>

797
00:49:26,505 --> 00:49:29,424
<i>boş boş dolacaktık, normal turistler gibi.</i>
<i>Uçaktan indim,</i>

798
00:49:29,508 --> 00:49:32,302
<i>pasaport kontrolünden geçtim,</i>
<i>pasaportumu okuttum,</i>

799
00:49:32,386 --> 00:49:34,179
<i>"Bizimle gelir misiniz?" dediler.</i>

800
00:49:34,262 --> 00:49:39,267
<i>"İrlanda pasaportum yüzünden belki IRA</i>
<i>saldırganı kontrolü yapıyorlardır," dedim.</i>

801
00:49:39,351 --> 00:49:42,354
<i>Bavulumu aradılar,</i>
<i>"Ne yapıyorsunuz?" dedim.</i>

802
00:49:42,437 --> 00:49:44,314
<i>Beni sorgu odasına götürdüler,</i>

803
00:49:44,398 --> 00:49:47,609
<i>beş saat Twitter hesabım hakkında</i>
<i>sorguya çektiler.</i>

804
00:49:47,693 --> 00:49:51,238
<i>"Ciddi misiniz? Tweet yüzünden mi</i>
<i>beni tutuyorsunuz?" dedim.</i>

805
00:49:51,321 --> 00:49:54,032
<i>"'Amerika'yı yok edeceğim' derken</i>
<i>ne kastettin?"</i>

806
00:49:54,116 --> 00:49:58,245
<i>"Eğlenmek, dağıtmak, sarhoş olmak," dedim.</i>

807
00:49:58,328 --> 00:50:02,249
<i>O tweet'i okuyan her salak</i>
<i>ne demek istediğimi anlayabilir.</i>

808
00:50:02,332 --> 00:50:03,583
<i>Sonunda öpücük var.</i>

809
00:50:03,667 --> 00:50:07,754
<i>Hitler, anılarının sonuna</i>
<i>öpücük koymamıştır herhâlde.</i>

810
00:50:09,006 --> 00:50:10,882
<i>Sonra bizi bekleme odasına aldılar.</i>

811
00:50:10,966 --> 00:50:12,926
<i>Ama gece yarısı personel değişti.</i>

812
00:50:13,010 --> 00:50:16,471
<i>Neden orada olduğumuzu bilmiyorlardı,</i>
<i>bizi kelepçelediler,</i>

813
00:50:16,555 --> 00:50:17,848
<i>polis arabasına bindirdiler,</i>

814
00:50:17,931 --> 00:50:21,393
<i>şehir merkezindeki</i>
<i>bir gözaltı merkezine götürdüler.</i>

815
00:50:23,145 --> 00:50:26,148
<i>Masum insanlara paçavra</i>
<i>gibi davranılmamalı.</i>

816
00:50:26,231 --> 00:50:29,234
<i>Bizi çekiştiriyorlardı,</i>
<i>duvarlara tosluyorlardı.</i>

817
00:50:29,776 --> 00:50:31,236
<i>Korkunç bir tatil olmuş.</i>

818
00:50:32,029 --> 00:50:34,489
<i>-Devlet, zararı karşıladı mı?</i>
<i>-Hayır.</i>

819
00:50:35,449 --> 00:50:37,951
<i>Olanlar hakkında konuşmuyorlar.</i>

820
00:50:38,035 --> 00:50:40,120
<i>"Şehri kırmızıya boyayacağım," deseydim</i>

821
00:50:40,203 --> 00:50:42,581
<i>bu kez de grafitiden içeri alırlardı,</i>
<i>değil mi?</i>

822
00:50:42,998 --> 00:50:47,127
<i>Başka ülkelere gittiğimde, Amerika'ya</i>
<i>alınmadığım gözükecek.</i>

823
00:50:47,210 --> 00:50:52,090
<i>Muhtemelen gittiğim her havalimanında</i>
<i>beni kenara çekip sorgulayacaklar.</i>

824
00:50:52,174 --> 00:50:54,301
<i>Tweet attığımı söylemem gerekecek.</i>

825
00:50:54,968 --> 00:50:59,097
<i>İtalyan'ım, İrlandalı'yım,</i>
<i>Fransız'ım, Portekizli'yim,</i>

826
00:50:59,181 --> 00:51:02,601
<i>Kızılderili'yim, siyahiyim.</i>
<i>On sekizde bir Avatar'ım hatta.</i>

827
00:51:04,102 --> 00:51:08,356
<i>Bu Joe Lipari. Bir keresinde,</i>
<i>Apple Store'da zor bir gün geçirdi.</i>

828
00:51:08,440 --> 00:51:12,110
<i>Dört saat sırada bekletildi,</i>
<i>sonra da pes edip gitti.</i>

829
00:51:13,236 --> 00:51:16,782
<i>Eve döndüm, hâlâ sinirliydim.</i>

830
00:51:16,865 --> 00:51:18,325
<i>JOE LIPARI</i>
<i>KOMEDYEN</i>

831
00:51:18,408 --> 00:51:22,996
<i>Rahatlamak için biraz ot içtim,</i>
Dövüş Kulübü'nü <i>açtım, Facebook'a girdim.</i>

832
00:51:23,538 --> 00:51:30,003
<i>Bu yakası ilikli, kelli felli psikopat</i>
<i>bir gün kafayı sıyırıp</i>

833
00:51:30,087 --> 00:51:34,341
<i>eline gazlı, yarı otomatik bir</i>
<i>ArmaLite AR-10 alıp her ofisi tarayabilir,</i>

834
00:51:34,424 --> 00:51:36,843
<i>ben de aynısını yazdım</i>
<i>ama Apple Store'u ekledim.</i>

835
00:51:36,927 --> 00:51:38,011
<i>Şarjör boşaltabilir...</i>

836
00:51:38,095 --> 00:51:43,558
<i>"Ofis" yerine "Apple Store" yazıp</i>
<i>kelimesi kelimesine kopyaladım.</i>

837
00:51:43,642 --> 00:51:46,394
<i>Facebook'ta takılıyorum,</i>
<i>yogaya gideceğim.</i>

838
00:51:46,478 --> 00:51:49,564
<i>Sonra biri kapıyı böyle çaldı.</i>

839
00:51:50,273 --> 00:51:53,318
<i>Biri benimle </i>Dövüş Kulübü <i>izlemeye</i>
<i>gelmiştir belki, dedim.</i>

840
00:51:54,528 --> 00:51:59,324
<i>Kapıyı açtım, güm! Polis, SWAT timi.</i>
<i>Üzerlerinde kurşun geçirmez yelek vardı.</i>

841
00:51:59,407 --> 00:52:01,326
<i>Silahlarını doğrultuyorlardı.</i>

842
00:52:02,119 --> 00:52:04,871
<i>Evi darmaduman ettiler.</i>
<i>Her yeri aradılar.</i>

843
00:52:04,955 --> 00:52:11,711
<i>Ordudan kalma ödüllerimin olduğu kutuyu</i>
<i>bulan bir polis "Asker miydin?" dedi.</i>

844
00:52:11,795 --> 00:52:15,632
<i>Askerden falan konuştuk,</i>
<i>jargonu bildiğimi anladı.</i>

845
00:52:15,715 --> 00:52:19,636
<i>Sonra "ArmaLite AR-10 ne, biliyor musun?"</i>
<i>diye sordu.</i>

846
00:52:19,719 --> 00:52:21,930
<i>"O yüzden mi buradasınız?" dedim.</i>

847
00:52:22,013 --> 00:52:26,476
<i>"Facebook'ta kötü bir şaka</i>
<i>yaptığım için mi?"</i>

848
00:52:27,435 --> 00:52:30,897
<i>Aklım almadı. Moralim aşırı bozuldu.</i>

849
00:52:30,981 --> 00:52:34,442
<i>Facebook hesabının evine</i>
<i>SWAT timi getirmesi.</i>

850
00:52:34,526 --> 00:52:36,570
<i>New York'tan uzaklaşmamamı söylediler.</i>

851
00:52:36,653 --> 00:52:40,031
<i>Bir yıl boyunca davalarla uğraşacakmışım.</i>

852
00:52:40,115 --> 00:52:44,494
<i>Facebook arkadaşlarımdan birinin</i>
<i>polisi aradığını söylediler.</i>

853
00:52:46,746 --> 00:52:51,501
<i>Ben de yemedim tabii,</i>
<i>arama kaydını dinlemek istedim.</i>

854
00:52:52,627 --> 00:52:56,631
<i>Ellerinde tutmak zorundalar.</i>
<i>Onu dinlemek benim hakkım.</i>

855
00:52:56,715 --> 00:52:58,884
<i>İsteyince sabıka fotoğrafını</i>
<i>vermek zorundalar.</i>

856
00:52:58,967 --> 00:53:05,849
<i>Sonra dediler ki "Polis aranmamış.</i>
<i>Biri karakola gelip şikayette bulunmuş.</i>

857
00:53:05,932 --> 00:53:08,268
<i>Onun kaydını tutmuyoruz."</i>

858
00:53:08,351 --> 00:53:12,689
<i>Oraya taşınalı on gün olmuştu,</i>
<i>adresimi nasıl buldular, bilmiyorum.</i>

859
00:53:12,772 --> 00:53:17,402
<i>İkametgâh adresimi değiştirmemiştim.</i>
<i>Faturalarım eski daireme gidiyordu.</i>

860
00:53:17,485 --> 00:53:21,990
<i>Sözlü bir anlaşma dışında orada yaşadığımı</i>
<i>belirten hiçbir şey yoktu.</i>

861
00:53:23,617 --> 00:53:25,785
<i>Öğle yemeğimi bitirdikten üç dakika sonra</i>

862
00:53:25,869 --> 00:53:30,165
<i>ofise çıkmam söylendi, müdür yardımcısının</i>

863
00:53:31,416 --> 00:53:34,711
<i>odasında oturdum ve...</i>

864
00:53:34,794 --> 00:53:38,340
<i>On dakika sonra neler olduğunu söylediler.</i>

865
00:53:38,423 --> 00:53:41,134
<i>Telefonum çaldı, okulu arıyordu,</i>

866
00:53:41,218 --> 00:53:46,473
<i>açtım, okulun güvenlik görevlisi arıyordu,</i>
<i>"Bil diye söylüyorum,</i>

867
00:53:46,556 --> 00:53:49,267
<i>haberin olsun, bilgin olsun,</i>

868
00:53:49,351 --> 00:53:53,897
<i>Gizli Servis polisle birlikte okula geldi,</i>
<i>Vito'yu sorguya çekiyorlar," dedi.</i>

869
00:53:53,980 --> 00:53:57,400
<i>Takım elbiseli ve gözlüklü bir adam geldi,</i>

870
00:53:58,526 --> 00:54:01,613
<i>Gizli Servis'ten</i>

871
00:54:03,740 --> 00:54:06,743
<i>olduğunu ve Başkan'a karşı tehdit içeren</i>

872
00:54:06,826 --> 00:54:09,663
<i>bir paylaşım yaptığımı söyledi.</i>

873
00:54:10,455 --> 00:54:14,000
<i>Evet, gözetim sistemlerindeki</i>
<i>bir uyarı yüzünden</i>

874
00:54:14,084 --> 00:54:16,962
<i>FBI, yedinci sınıfa giden bir çocuğu</i>
<i>sorguya çekti.</i>

875
00:54:17,045 --> 00:54:19,965
<i>Osama öldüğü için</i>
<i>intihar bombacılarının olabileceğini,</i>

876
00:54:20,048 --> 00:54:24,010
<i>Obama'nın dikkatli olması</i>
<i>gerektiğini söyledim.</i>

877
00:54:24,636 --> 00:54:25,971
<i>Sistem, onun yaşını</i>

878
00:54:26,054 --> 00:54:30,392
<i>veya Obama için endişelendiğini</i>
<i>hesaba katmadı.</i>

879
00:54:30,475 --> 00:54:35,146
<i>Birkaç kelime dizinine bakarak,</i> <i>Vito'nun</i>
<i>olası bir tehdit olduğuna karar verdi.</i>

880
00:54:37,107 --> 00:54:43,780
<i>6) Verileriniz önlem amaçlı kullanılabilir</i>
<i>a) Protestolar</i>

881
00:54:43,863 --> 00:54:49,077
<i>"Suç öncesi". Huzurun bozulması</i>
<i>ihtimaline inanmaları.</i>

882
00:54:51,121 --> 00:54:54,582
<i>Bir suç işleyebileceğini düşünüyorlar.</i>

883
00:54:55,333 --> 00:54:57,794
<i>Azınlık Raporu'nda </i>suç öncesi
tutuklamaları vardı.

884
00:54:58,878 --> 00:55:02,340
<i>Bay Marks, D.C. Suç Öncesi biriminin</i>
<i>bana verdiği yetkiye dayanarak</i>

885
00:55:02,424 --> 00:55:06,761
<i>sizi gelecekte Sarah Marks ve Donald</i>
<i>Doobin'i öldürmek suçundan tutukluyorum.</i>

886
00:55:06,845 --> 00:55:09,639
<i>Cinayeti bugün saat 08.04’de</i>
<i>işleyecektiniz.</i>

887
00:55:09,723 --> 00:55:11,016
<i>Hayır! Bir şey yapmadım.</i>

888
00:55:11,099 --> 00:55:13,101
<i>Kraliyet düğünü gününde tutuklandık.</i>

889
00:55:13,184 --> 00:55:16,604
<i>Zombi temalı bir </i>flash mob
<i>düğün pikniğine katılmıştım.</i>

890
00:55:16,688 --> 00:55:21,443
<i>Ben ve diğer dört zombi, huzuru bozma</i>
<i>ihtimalimiz olduğu için</i>

891
00:55:21,526 --> 00:55:23,236
<i>önceden tutuklandık.</i>

892
00:55:23,320 --> 00:55:24,988
<i>Zombi kılığına girsen bile</i>

893
00:55:25,071 --> 00:55:29,242
<i>birinin beynini yiyene kadar</i>
<i>suç işlemiş sayılmazsın bence.</i>

894
00:55:29,326 --> 00:55:32,829
<i>Beyin şeklinde pasta yemiştik.</i>
<i>Bilemeyeceğim artık.</i>

895
00:55:32,912 --> 00:55:36,458
<i>O gün zombi kılığına gireceğinizi</i>
<i>nereden biliyorlardı?</i>

896
00:55:36,541 --> 00:55:40,378
<i>-E-postalar falan olabilir mi?</i>
<i>-Olabilir, bilemeyiz.</i>

897
00:55:40,462 --> 00:55:42,422
<i>-Evet.</i>
<i>-Korkutucu tarafı da o.</i>

898
00:55:42,505 --> 00:55:46,968
<i>Verdikleri tepkiler</i>
<i>ve sordukları sorular yüzünden</i>

899
00:55:47,052 --> 00:55:51,181
<i>özel sosyal ağları gözetlemiş</i>
<i>olabilecekleri aklımıza geldi.</i>

900
00:55:51,264 --> 00:55:53,933
<i>Larva ve tırmanış malzemeleri</i>
<i>hakkında soru sordular.</i>

901
00:55:54,017 --> 00:55:56,686
<i>İnternet'teki konuşmalarda</i>
<i>görmüş olmalılar.</i>

902
00:55:56,770 --> 00:55:59,606
<i>İkisi de doğru değildi.</i>
<i>Hiç kimsede bahsettikleri şeyler yoktu.</i>

903
00:55:59,689 --> 00:56:04,152
<i>Düğün kutlamalarına zarar verecek</i>
<i>bir şey de planlamıyorduk.</i>

904
00:56:04,235 --> 00:56:06,571
<i>Düğün kutlamalarının yakınında değildik,</i>

905
00:56:06,654 --> 00:56:09,491
<i>yakınına gitmek gibi</i>
<i>bir planımız da yoktu.</i>

906
00:56:09,574 --> 00:56:14,079
<i>Tanımadığımız bu iki kişinin</i>
<i>şatafatlı, neşeli, masraflı</i>

907
00:56:14,162 --> 00:56:18,875
<i>düğün kutlamasının</i>
<i>resmi bir parçası olmayan her şey</i>

908
00:56:18,958 --> 00:56:20,835
<i>engellendi.</i>

909
00:56:21,878 --> 00:56:23,713
<i>Çok tedirgin edici bir şey bence.</i>

910
00:56:23,797 --> 00:56:27,467
<i>Protestolar gerçekleşmeden önce</i>
<i>gözetim yöntemleri sayesinde</i>

911
00:56:27,550 --> 00:56:28,760
<i>durduruluyor.</i>

912
00:56:29,761 --> 00:56:31,596
<i>Kraliyet düğünü günüydü.</i>

913
00:56:31,679 --> 00:56:33,264
<i>CHRIS KNIGHT</i>
<i>KRALİYET DÜĞÜNÜ PROTESTOCUSU</i>

914
00:56:33,348 --> 00:56:38,269
<i>Kraliyet düğünü vergilerimizle yapılıyor.</i>
<i>Özel bir düğün değildi yani.</i>

915
00:56:38,353 --> 00:56:42,440
<i>Sokak tiyatrosu yürüten bir antropoloji</i>
<i>profesörünü tutukluyorsunuz.</i>

916
00:56:42,524 --> 00:56:44,526
<i>-Anahtara dikkat.</i>
<i>-Anahtarı geri istiyorum.</i>

917
00:56:44,609 --> 00:56:45,985
<i>Hayır, anahtarı aldık.</i>

918
00:56:46,069 --> 00:56:48,029
<i>İnanılacak gibi değildi.</i>

919
00:56:48,113 --> 00:56:50,323
<i>Sokak tiyatrosu grubu olduğumuz</i>
<i>çok belliydi.</i>

920
00:56:50,990 --> 00:56:53,743
<i>Bazılarımız kostümlüydü hatta.</i>

921
00:56:53,827 --> 00:56:56,996
<i>Lewisham karakolunda 25 saat tutulduk.</i>

922
00:56:57,747 --> 00:57:00,500
<i>Düğün bittikten sonra bırakıldık.</i>

923
00:57:01,334 --> 00:57:03,670
<i>Bildiğim kadarıyla, bu ülkede ilk kez</i>

924
00:57:03,753 --> 00:57:08,216
<i>birçok kişi, 50 kişi,</i>
<i>sokak tiyatrosu aracılığıyla</i>

925
00:57:08,299 --> 00:57:14,431
<i>protesto yapmayı düşündüğü için,</i>
<i>aklına getirdiği için</i>

926
00:57:14,514 --> 00:57:17,183
<i>tutuklandı veya hapse atıldı.</i>

927
00:57:21,646 --> 00:57:24,399
<i>Hayatın büyük bir kısmı güvene dayalı.</i>

928
00:57:25,275 --> 00:57:32,198
<i>Yakın çevrene,</i>
<i>şirketin için büyük öneme sahip</i>

929
00:57:32,282 --> 00:57:37,287
<i>stratejik bir kararı anlattıktan sonra</i>
<i>o karar gazetede yayımlanırsa</i>

930
00:57:37,370 --> 00:57:42,208
<i>şirketindeki biri muhbirlik yaptığı</i>
<i>için elin kolun bağlanır.</i>

931
00:57:42,292 --> 00:57:44,711
<i>Hoşuna gitmez ve üzülürsün.</i>

932
00:57:45,420 --> 00:57:48,965
<i>Aktivistlerin suç işlemesine gerek yoktu.</i>
<i>Olası bir protesto hakkında</i>

933
00:57:49,048 --> 00:57:52,844
<i>mesaj veya e-posta atmaları,</i>
<i>telefonda konuşmaları yeterliydi.</i>

934
00:57:53,803 --> 00:57:57,265
<i>Vatandaşların herkese açık hareketlerinin</i>

935
00:57:57,348 --> 00:58:00,393
<i>kaydını tutmayı bırakmak</i>
<i>bence bir çözüm değil.</i>

936
00:58:00,477 --> 00:58:04,063
<i>Çözüm, daha iyi hükûmetler seçmek.</i>

937
00:58:04,814 --> 00:58:07,525
<i>Şunu çok duyuyorum,</i>

938
00:58:07,609 --> 00:58:10,862
<i>"Hakkımda bilgi toplasınlar, bana ne?</i>

939
00:58:10,945 --> 00:58:13,823
<i>Saklayacak bir şeyim yok. Ne önemi var?"</i>

940
00:58:14,824 --> 00:58:21,247
<i>Bu düşünceyi biliyorum.</i>
<i>Pek yeni bir düşünce değil.</i>

941
00:58:21,831 --> 00:58:24,751
<i>"Kurallara uyuyoruz.</i>

942
00:58:27,420 --> 00:58:30,632
<i>Ne olacak ki?" demek eski kafalılıktır.</i>

943
00:58:30,715 --> 00:58:34,511
<i>Daha basit bir hayat sürdürüp</i>

944
00:58:34,594 --> 00:58:36,930
<i>devletin, gizliliğimi koruyacağını</i>
<i>ummaktansa</i>

945
00:58:37,013 --> 00:58:39,432
<i>kimsenin gizliliğimi korumayacağını</i>
<i>düşünüp</i>

946
00:58:39,516 --> 00:58:43,144
<i>daha az basit bir hayat sürdürmeyi</i>
<i>tercih ederim.</i>

947
00:58:43,228 --> 00:58:46,231
<i>Başarı ihtimali daha yüksek gibi geliyor.</i>

948
00:58:46,314 --> 00:58:49,567
<i>"Saklayacak bir şeyim yok,"</i>
<i>diyenleri tebrik ediyorum.</i>

949
00:58:49,651 --> 00:58:51,027
<i>Onlara inanmıyorum.</i>

950
00:58:51,110 --> 00:58:54,614
<i>Muhtemelen birinden bir şey</i>
<i>saklıyorlardır. Hepimiz saklarız.</i>

951
00:58:54,697 --> 00:58:57,116
<i>Saklayacak bir şeyiniz elbet olur.</i>

952
00:58:57,367 --> 00:59:00,995
<i>Neyi saklamanız gerektiğini</i>
<i>bileceksiniz diye bir şey de yok.</i>

953
00:59:01,287 --> 00:59:04,290
<i>6) Verileriniz önlem amaçlı kullanılabilir</i>

954
00:59:04,374 --> 00:59:07,877
<i>a) Protesto</i>
<i>b) Hususi haberleşmeler</i>

955
00:59:08,461 --> 00:59:13,925
<i>2002 yılında Birleşik Krallık'ta</i>
<i>kaybolan Milly'yi hatırlarsınız.</i>

956
00:59:14,592 --> 00:59:17,595
<i>Perşembe öğle saatlerinden</i>
<i>beri görülmeyen 13 yaşındaki</i>

957
00:59:17,679 --> 00:59:22,600
<i>kızın güvenliği hakkında Surrey polisi</i>
<i>endişeli olduklarını söyledi.</i>

958
00:59:23,434 --> 00:59:27,981
<i>Cansız bedeni bulunmadan önce, ailesi</i>
<i>Milly'nin hâlâ yaşadığından umutluydu.</i>

959
00:59:28,856 --> 00:59:33,903
<i>Milly'yi kaçırdıysanız</i>
<i>ve elinizde tutuyorsanız</i>

960
00:59:33,987 --> 00:59:37,699
<i>lütfen onu bize geri verin.</i>

961
00:59:37,782 --> 00:59:42,161
<i>Neden, diye sorabilirsiniz.</i>
<i>Çünkü telefon kayıtlarına göre</i>

962
00:59:42,245 --> 00:59:45,039
<i>Milly, sesli mesajlarını</i>
<i>kontrol etmiş ve silmişti.</i>

963
00:59:45,123 --> 00:59:49,043
<i>Resepsiyonda oturuyorduk</i>
<i>ve Milly'yi aradım.</i>

964
00:59:49,127 --> 00:59:53,840
<i>Onun "Mesaj bırakın" tonu çaldı.</i>
<i>Onun sesini duydum yani.</i>

965
00:59:53,923 --> 00:59:55,925
<i>Birden...</i>

966
00:59:56,009 --> 00:59:58,511
<i>"Mesajlarını dinlemiş Bob.</i>
<i>Yaşıyor!" dedim.</i>

967
00:59:58,595 --> 01:00:01,306
<i>O zamandı işte.</i>

968
01:00:01,389 --> 01:00:04,225
<i>Ortaya çıktı ki, Rupert Murdoch'un</i>
<i>şirketinin üyeleri</i>

969
01:00:04,309 --> 01:00:05,977
<i>bu ulusal haberin detaylarını</i>

970
01:00:06,060 --> 01:00:09,314
<i>ilk yayımlayanlar olmak için Milly'nin</i>
<i>telefonuna sızmışlardı.</i>

971
01:00:10,440 --> 01:00:16,112
<i>Bu gazetenin yöntemlerinin</i>
<i>ne kadar iğrenç olduğunu</i>

972
01:00:16,195 --> 01:00:20,867
<i>halk artık öğrendiği ve gördüğü için</i>

973
01:00:20,950 --> 01:00:24,162
<i>tarihi bir an bence.</i>

974
01:00:24,245 --> 01:00:27,415
<i>Bir kız öğrenci öldürülmüştü.</i>

975
01:00:29,459 --> 01:00:35,298
<i>Birbirleriyle sıkı fıkı olan, üst düzey</i>
<i>siyasetçilerden oluşan bir grubun,</i>

976
01:00:35,381 --> 01:00:38,384
<i>polisle ve medya patronu</i>
<i>Rupert Murdoch ile</i>

977
01:00:38,468 --> 01:00:42,388
<i>yakın ilişki içinde olması</i>
<i>gerçekten mide bulandırıcıydı.</i>

978
01:00:44,182 --> 01:00:48,269
<i>30 yıl boyunca birçok</i>
<i>İngiltere Başkanı geldi, geçti.</i>

979
01:00:48,353 --> 01:00:52,565
<i>Hepsinin hayatındaki tek değişmez</i>
<i>karakter milyarder medya patronu</i>

980
01:00:52,649 --> 01:00:54,984
<i>Rupert Murdoch'tu.</i>

981
01:00:55,068 --> 01:00:57,779
<i>Yıllarca, ünlüler ve Milly gibi bireylerin</i>

982
01:00:57,862 --> 01:01:00,573
<i>gizli ve özel sandıkları sesli mesajlara</i>

983
01:01:00,657 --> 01:01:02,617
<i>Rupert Murdoch'un şirketi erişti</i>

984
01:01:02,700 --> 01:01:05,244
<i>ve Milly'nin ailesi gibi insanlara</i>
<i>zarar verdi.</i>

985
01:01:05,328 --> 01:01:09,207
<i>Bu hayli kişisel bilgilerin suistimalinin</i>
<i>açığa çıkması neredeyse on yıl sürdü.</i>

986
01:01:12,585 --> 01:01:15,004
<i>6) Verileriniz önlem amaçlı kullanılabilir</i>
<i>a) Protesto</i>

987
01:01:15,088 --> 01:01:16,964
<i>b) Hususi haberleşmeler</i>
<i>c) Habercilik</i>

988
01:01:17,048 --> 01:01:20,593
<i>Bize daha önce tanımadığımız</i>
<i>birçok arkadaş veren ve bu arkadaşları</i>

989
01:01:20,677 --> 01:01:23,888
<i>birbirine bağlayan şu "şeffaflık"</i>
<i>var ya hani,</i>

990
01:01:24,722 --> 01:01:26,599
<i>devlete</i>

991
01:01:28,017 --> 01:01:33,731
<i>vatandaşların ne yaptığını,</i>
<i>muhaliflerin kim olduğunu görmesi için</i>

992
01:01:33,815 --> 01:01:37,568
<i>insan tarihinde hiç görülmemiş</i>
<i>bir olanak sağlıyor.</i>

993
01:01:37,652 --> 01:01:40,947
<i>Devlet, muhbirliği</i>
<i>bir suç hâline getiriyor.</i>

994
01:01:41,030 --> 01:01:42,615
<i>THOMAS DRAKE</i>
<i>MUHBİR - NSA</i>

995
01:01:42,699 --> 01:01:45,284
<i>Özellikle devleti utandıran</i>

996
01:01:46,119 --> 01:01:48,329
<i>ve ona hesap soran</i>

997
01:01:48,413 --> 01:01:50,498
<i>muhalifliği suç hâline getiriyor.</i>

998
01:01:51,082 --> 01:01:55,712
<i>Kaynaklar açığa çıkacaklar.</i>
<i>Muhbirler, gazetecilere</i>

999
01:01:55,795 --> 01:01:59,549
<i>güvenli ve anonim bir şekilde</i>
<i>bilgi sağlayamazsa, toplum olarak</i>

1000
01:01:59,632 --> 01:02:03,261
<i>haklarımızın ne zaman gizlice</i>
<i>ihlal edildiğini bilmeyeceğiz.</i>

1001
01:02:03,344 --> 01:02:06,013
<i>Obama yönetimi, gazetecileri gözetleyerek</i>

1002
01:02:06,097 --> 01:02:08,224
<i>devlet muhbirlerine karşı</i>

1003
01:02:08,307 --> 01:02:12,603
<i>önceki tüm yönetimlerin toplamından</i>

1004
01:02:12,687 --> 01:02:15,857
<i>daha fazla sayıda dava açtı.</i>

1005
01:02:15,940 --> 01:02:20,153
<i>Başkan, bildiği tek şekilde</i>
<i>yönetimini savundu tabii.</i>

1006
01:02:20,820 --> 01:02:26,159
<i>Bilgi sızdıranları bulabilirsek,</i>
<i>sonuçlarına katlanacaklar.</i>

1007
01:02:32,039 --> 01:02:37,044
<i>7) Verilerinizi elimizde tutmamız</i>
<i>gerekebilir</i>

1008
01:02:37,128 --> 01:02:41,716
<i>Teknik bir açıdan bakarsanız,</i>
<i>gizliliği koruyan teknolojiler</i>

1009
01:02:41,799 --> 01:02:44,927
<i>gizliliği yıkan teknolojilerin ötesinde.</i>

1010
01:02:45,011 --> 01:02:48,473
<i>Mesela, gizliliğinizi koruyan</i>
<i>şifreleme teknolojileri,</i>

1011
01:02:48,556 --> 01:02:50,099
<i>şifre kırmanın ilerisinde.</i>

1012
01:02:50,183 --> 01:02:54,061
<i>Ya şifresi kırılana kadar</i>
<i>bilgiyi saklamanın bir yolu olsa?</i>

1013
01:02:54,145 --> 01:02:57,398
<i>Amerikan istihbarat yetkilileri</i>
<i>yakında vatandaşların verilerini</i>

1014
01:02:57,482 --> 01:03:00,067
<i>eskisinden daha uzun süre</i>
<i>ellerinde tutabilecekler,</i>

1015
01:03:00,151 --> 01:03:03,821
<i>o vatandaşların terör örgütlerine</i>
<i>bilinen bağları olmasa bile.</i>

1016
01:03:03,905 --> 01:03:07,784
<i>Yeni kurala göre devlet topladığı verileri</i>
<i>beş yıl elinde tutabilecek.</i>

1017
01:03:07,867 --> 01:03:10,203
<i>Güncel süre altı ay.</i>

1018
01:03:10,286 --> 01:03:11,871
<i>General Alexander...</i>

1019
01:03:11,954 --> 01:03:13,247
<i>NSA DİREKTÖRÜ SORULARI CEVAPLIYOR</i>

1020
01:03:13,331 --> 01:03:17,251
<i>Dick Cheney başkan seçilse</i>

1021
01:03:17,335 --> 01:03:21,130
<i>ve onun herkesin bildiği</i>
<i>av talihsizlikleriyle dalga geçen</i>

1022
01:03:21,214 --> 01:03:26,302
<i>bir e-posta atan her Amerikalı'yı</i>
<i>yakalayıp onlara işkence etmek istese...</i>

1023
01:03:27,512 --> 01:03:33,351
<i>Şunu öğrenmek istiyorum.</i>
<i>E-postalarında yazanlara dayanarak</i>

1024
01:03:34,435 --> 01:03:36,854
<i>NSA, Cheney'le dalga geçenleri</i>

1025
01:03:37,814 --> 01:03:40,483
<i>bulmayı sağlayacak teknolojiye sahip mi?</i>

1026
01:03:42,235 --> 01:03:48,199
<i>Birleşik Devletler'de,</i>
<i>FBI sürecinden geçmemiz gerekir,</i>

1027
01:03:48,282 --> 01:03:51,285
<i>mahkeme emri alınır, emir tebliğ edilir...</i>

1028
01:03:51,369 --> 01:03:55,289
<i>-Ama bunu yapabiliriz yani.</i>
<i>-Birleşik Devletler'de yapamayız.</i>

1029
01:03:55,373 --> 01:03:59,335
<i>Ulusal Güvenlik Ajansı'nın</i>
<i>Utah çölünde inşası süren</i>

1030
01:03:59,418 --> 01:04:02,046
<i>büyük casusluk merkezi</i>
<i>tartışma konusu oldu.</i>

1031
01:04:02,129 --> 01:04:06,092
<i>Bittiğinde, Kongre Binası'nın</i>
<i>beş katı büyüklüğünde olacak.</i>

1032
01:04:06,175 --> 01:04:08,469
<i>NSA'in, Amerikalılar'ı</i>
<i>gözetleme yetkisi yok</i>

1033
01:04:08,553 --> 01:04:12,306
<i>fakat bir muhbire göre</i>
<i>bu kural, teşkilatın umurunda değil.</i>

1034
01:04:12,390 --> 01:04:13,850
<i>Bu devasa teşkilat</i>

1035
01:04:13,933 --> 01:04:18,104
<i>her gün uydular aracılığıyla</i>
<i>büyük ölçüde bilgi topluyor,</i>

1036
01:04:18,187 --> 01:04:19,814
<i>telefon ve bilgisayarlardaki</i>

1037
01:04:19,897 --> 01:04:24,110
<i>veri ve e-posta bağlantılarına erişiyor.</i>

1038
01:04:24,193 --> 01:04:29,448
<i>Bu kadar veriyi bir yerde saklaması gerek.</i>
<i>Bluffdale'i bu yüzden inşa ediyorlar.</i>

1039
01:04:29,532 --> 01:04:33,244
<i>İki milyar dolar tutacak.</i>
<i>Bluffdale'de Salt Lake City'nin dışına,</i>

1040
01:04:33,327 --> 01:04:39,542
<i>askeri bir üsse inşa ediliyor.</i>

1041
01:04:39,625 --> 01:04:45,631
<i>Dediğim gibi, kasabaya sığsın diye</i>
<i>kasaba sınırlarını genişlettiler.</i>

1042
01:04:46,632 --> 01:04:48,801
<i>Bu inşanın amacı,</i>

1043
01:04:48,885 --> 01:04:53,472
<i>11 Eylül'den sonra kurulan bu devasa,</i>
<i>sofistike gözetim ağının</i>

1044
01:04:53,556 --> 01:04:56,392
<i>en önemli parçası hâline gelmesi.</i>

1045
01:04:58,436 --> 01:05:02,315
<i>Bilgi teknolojisi,</i>
<i>katlanarak artan bir hızda büyür.</i>

1046
01:05:02,398 --> 01:05:04,358
<i>Yalnızca bilgi teknolojisi.</i>

1047
01:05:04,442 --> 01:05:08,529
<i>Katlanarak büyüme yavaş başlar,</i>
<i>hiçbir şey olmuyor zannedersiniz.</i>

1048
01:05:08,613 --> 01:05:12,033
<i>Küçük artışlar görürsünüz,</i>
<i>ama birden hızlanır.</i>

1049
01:05:12,116 --> 01:05:17,330
<i>Sosyal ağların son günlerdeki büyümesi</i>
<i>bunun birçok örneğinden biri.</i>

1050
01:05:17,413 --> 01:05:23,252
<i>1984'te, bir gigabayt veriyi depolamak</i>
<i>85.000 dolara mal oluyordu.</i>

1051
01:05:23,336 --> 01:05:26,839
<i>2012'de bu beş sente indi.</i>

1052
01:05:26,923 --> 01:05:30,635
<i>Çin'in Chongqing şehrinde</i>
<i>500.000 civarı kamera var.</i>

1053
01:05:30,718 --> 01:05:35,389
<i>2012'de, yüksek çözünürlükte aralıksız</i>
<i>kayıt yapmanın masrafı 300 milyon dolardı.</i>

1054
01:05:35,473 --> 01:05:39,310
<i>2020'ye gelindiğinde masrafın</i>
<i>üç milyonun altına inmesi bekleniyor.</i>

1055
01:05:39,393 --> 01:05:43,189
<i>Birleşik Krallık, kameraları en yaygın</i>
<i>ve en çabuk şekilde</i>

1056
01:05:43,272 --> 01:05:45,024
<i>kullanan kültürlerden biri.</i>

1057
01:05:45,107 --> 01:05:46,067
<i>BAŞ EDİTÖR - WIRED</i>

1058
01:05:46,150 --> 01:05:50,947
<i>Şimdiye kadar halkın bir itirazı yok gibi.</i>
<i>Olursa, kimi arayacaklarını biliyorlar.</i>

1059
01:05:52,615 --> 01:05:56,702
<i>Şu an 2.000 kamera var,</i>
<i>yakında 3.000 tane olacak.</i>

1060
01:05:56,786 --> 01:06:01,999
<i>Hepsi de konumu gizli</i>
<i>bu kontrol merkezine bağlı olacak.</i>

1061
01:06:03,042 --> 01:06:05,419
<i>Kameraların kırmızı üstlü birini gördüğü</i>

1062
01:06:06,337 --> 01:06:09,966
<i>her anı gerçek zamanlı olarak</i>
<i>bulabiliyorum.</i>

1063
01:06:10,049 --> 01:06:15,471
<i>Şüpheli ve sahipsiz bir paketin</i>
<i>şekli ve büyüklüğü bu.</i>

1064
01:06:15,554 --> 01:06:19,433
<i>Birçok polis birimi, insanların</i>
<i>yüzlerini tarayan, sonra da bunları</i>

1065
01:06:19,517 --> 01:06:22,103
<i>sabıka veri tabanlarıyla karşılaştıran</i>

1066
01:06:22,186 --> 01:06:25,147
<i>tartışmaları cihazlar kullanacaklar.</i>

1067
01:06:25,231 --> 01:06:27,984
<i>Savaştayken, toplumunuzu</i>

1068
01:06:28,067 --> 01:06:30,736
<i>sivilleri öldürmek isteyenlere</i>
<i>karşı korurken,</i>

1069
01:06:31,445 --> 01:06:34,240
<i>yaptığımız şeyi savunabilmeniz lazım.</i>

1070
01:06:34,323 --> 01:06:36,742
<i>Yaşam şeklimizi savunabilmeniz,</i>

1071
01:06:36,826 --> 01:06:40,788
<i>ve bu güçleri birinin eline</i>
<i>vermeniz lazım.</i>

1072
01:06:40,871 --> 01:06:44,458
<i>Brookings Derneği'ne göre,</i>
<i>bu kadar yaygın bir gözetim</i>

1073
01:06:44,542 --> 01:06:46,961
<i>bir zaman makinesiyle aynı kapıya çıkacak,</i>

1074
01:06:47,044 --> 01:06:50,506
<i>otoriter hükûmetlerin geriye dönük</i>
<i>gözetim yapmasını sağlayacak.</i>

1075
01:06:50,589 --> 01:06:53,175
<i>Örneğin, emniyet teşkilatlarının</i>
<i>daha önce fişlemediği</i>

1076
01:06:53,259 --> 01:06:56,012
<i>rejim karşıtı bir gösterici tutuklanırsa,</i>

1077
01:06:56,095 --> 01:06:57,888
<i>zamanda geriye gidip</i>

1078
01:06:57,972 --> 01:07:01,517
<i>göstericinin telefon konuşmalarını,</i>
<i>araba seyahatlerini,</i>

1079
01:07:01,600 --> 01:07:05,730
<i>tutuklanmadan aylar, hatta yıllar önce</i>
<i>konuşup tanıştığı kişiler incelenebilecek.</i>

1080
01:07:08,441 --> 01:07:11,694
<i>Hükûmet, içinde yaşadığımız</i>
<i>gözetim devletinin mazereti olarak</i>

1081
01:07:11,777 --> 01:07:14,864
<i>hüküm ve koşulların varlığını gösteriyor.</i>

1082
01:07:14,947 --> 01:07:18,659
<i>Mesajlaşma bedava</i>
<i>ve en önemlisi şifreliler.</i>

1083
01:07:18,743 --> 01:07:22,121
<i>Şifreli olduğu için de polis</i>
<i>neler olduğunu tam bilemiyor.</i>

1084
01:07:22,204 --> 01:07:25,374
<i>Bu yüzden bütün ağı kapatmak</i>
<i>isteyenler var.</i>

1085
01:07:26,000 --> 01:07:29,545
<i>Bu teknolojileri kullanmanın gerekçesi</i>
<i>olarak bir isyanı göstermek kolay,</i>

1086
01:07:29,795 --> 01:07:32,715
<i>ama devletin; mesajları, konuşmaları,</i>
<i>tarama geçmişlerini</i>

1087
01:07:32,798 --> 01:07:35,051
<i>gözetleyip ifade özgürlüğümüzü</i>

1088
01:07:35,134 --> 01:07:37,678
<i>kısıtlaması endişe verici değil mi?</i>

1089
01:07:38,471 --> 01:07:40,890
<i>O yedinci sınıf öğrencisinin suçu neydi?</i>

1090
01:07:40,973 --> 01:07:43,684
<i>Kraliyet düğününde zombiler olsa</i>
<i>çok mu kötü olur?</i>

1091
01:07:44,310 --> 01:07:45,728
<i>Peki ya Milly'nin ailesi?</i>

1092
01:07:45,811 --> 01:07:49,398
<i>Bu teknolojiler, Wall Street İşgali</i>
<i>veya Çay Partisi gibi eylemlerdeki</i>

1093
01:07:49,482 --> 01:07:52,777
<i>masum protestocuları</i>
<i>gözetlemek için kullanılırsa ne olacak?</i>

1094
01:07:53,944 --> 01:07:57,323
<i>Çadırların kurulması devletin</i>
<i>hoşuna gitmezse ne olacak?</i>

1095
01:08:05,414 --> 01:08:09,001
<i>Bunlara rağmen,</i>
<i>bir "Ne olmuş yani?" havası vardı.</i>

1096
01:08:09,085 --> 01:08:12,171
<i>Devlet bunca bilgiyi toplayabiliyorsa</i>
<i>ne olmuş yani?</i>

1097
01:08:12,254 --> 01:08:15,466
<i>Belki de isyanlar sırasında</i>
<i>huzuru sağlayabilmeleri iyi bir şeydir.</i>

1098
01:08:15,549 --> 01:08:18,052
<i>Ayrıca, belki de artık çok geçti.</i>

1099
01:08:20,221 --> 01:08:25,559
<i>8) Bu anlaşmada yapılan değişiklikler</i>

1100
01:08:26,143 --> 01:08:28,062
<i>Sizce gizlilik tamamen bitti mi?</i>

1101
01:08:30,397 --> 01:08:33,943
<i>BARRETT BROWN, ANONYMOUS GRUBU</i>
<i>GAYRİRESMÎ SÖZCÜSÜ</i>

1102
01:08:34,026 --> 01:08:35,694
<i>Kan kaybediyor, o kesin.</i>

1103
01:08:36,821 --> 01:08:38,072
<i>Bitip bitmemesi...</i>

1104
01:08:41,450 --> 01:08:42,993
<i>Gizliliğin...</i>

1105
01:08:43,536 --> 01:08:47,915
<i>Köklü bir değişiklik olmadığı sürece</i>

1106
01:08:48,582 --> 01:08:51,335
<i>gizlilik toparlanamaz, yani...</i>

1107
01:08:51,418 --> 01:08:56,382
<i>Verilebilecek tek işe yarar tepki;</i>
<i>istihbarat sektörünün,</i>

1108
01:08:56,465 --> 01:09:02,596
<i>emniyet teşkilatlarının ve şirketlerin</i>
<i>eğilimlerini izleyip değiştirmek.</i>

1109
01:09:03,639 --> 01:09:05,599
<i>Bu da uzak bir ihtimal.</i>

1110
01:09:05,683 --> 01:09:09,895
<i>"Biz" derken kimi kastediyorum</i>
<i>bilmiyorum ama biz çok hata yaptık.</i>

1111
01:09:10,938 --> 01:09:15,109
<i>Bu duruma bence bile bile göz yumduk.</i>

1112
01:09:15,943 --> 01:09:18,946
<i>Bu teknolojinin durmadan</i>
<i>büyümesini istedik.</i>

1113
01:09:19,947 --> 01:09:23,033
<i>Keyfimiz kaçmasın istedik.</i>

1114
01:09:24,243 --> 01:09:29,415
<i>Ama bence bu gizlilik sorunlarının</i>
<i>farkına varmakta</i>

1115
01:09:31,333 --> 01:09:33,669
<i>en az dört yıl geç kaldık.</i>

1116
01:09:34,795 --> 01:09:37,882
<i>-Sizce gizlilik tamamen bitti mi?</i>
<i>-Evet, kesinlikle.</i>

1117
01:09:39,049 --> 01:09:40,843
<i>Mutlak surette bitti.</i>

1118
01:09:41,427 --> 01:09:44,221
<i>Hiçbir şeyin gizli olmadığını</i>
<i>düşünmek makul olur.</i>

1119
01:09:44,305 --> 01:09:47,183
<i>Dijital hâle gelmiş hiçbir şey</i>
<i>özel değildir.</i>

1120
01:09:47,850 --> 01:09:50,311
<i>Çok korkutucu bir durum.</i>

1121
01:09:51,604 --> 01:09:53,689
<i>Telefon bir kan hücresi</i>
<i>boyutuna geldiğinde</i>

1122
01:09:53,772 --> 01:09:57,526
<i>kan dolaşımıyla onu beynime</i>
<i>ve vücuduma yollayabileceğim.</i>

1123
01:09:57,610 --> 01:10:01,572
<i>Çoğu kişi bunu tercih edecek</i>
<i>ve kişiliğimizin bir parçası olacak.</i>

1124
01:10:01,655 --> 01:10:05,326
<i>İnsanlar "Ötesine geçmesi epey zor</i>
<i>bir gelişme olur," diyorlar.</i>

1125
01:10:05,409 --> 01:10:09,914
<i>Bence olmaz.</i>
<i>Dengeli ilerleyen bir süreç bence.</i>

1126
01:10:09,997 --> 01:10:14,251
<i>Öğrencilik yıllarımda bilgisayar kullanmak</i>
<i>için bisikletle oraya gitmem gerekirdi.</i>

1127
01:10:14,335 --> 01:10:18,005
<i>Şimdi cebimde, gelecekte vücudumda olacak.</i>

1128
01:10:18,881 --> 01:10:21,842
<i>Koyması mantıklı bir yer.</i>
<i>Böylece asla kaybetmem.</i>

1129
01:10:24,511 --> 01:10:28,349
<i>Derler ki, kurbağayı tencereye koyup</i>
<i>sıcaklığı yavaşça artırırsan</i>

1130
01:10:28,432 --> 01:10:32,686
<i>kurbağa ölür, çünkü kaynadığını</i>
<i>fark etmez.</i>

1131
01:10:32,770 --> 01:10:34,104
<i>Bence...</i>

1132
01:10:35,731 --> 01:10:40,361
<i>Diğer her şey gibi bunda da,</i>
<i>giderek daha fazla şeye razı oluyoruz.</i>

1133
01:10:40,861 --> 01:10:43,280
<i>Bir süre sonra çok ilerlemiş oluyorsunuz.</i>

1134
01:10:43,364 --> 01:10:47,159
<i>Arkanıza dönüp baktığınızda</i>
<i>oraya nasıl geldiğinizi merak ediyorsunuz.</i>

1135
01:10:48,452 --> 01:10:49,453
<i>Bence olan bu.</i>

1136
01:10:52,039 --> 01:10:55,793
<i>Tamamen kontrolden çıkmış durumda.</i>

1137
01:10:56,961 --> 01:11:00,965
<i>Artık ipin ucu kaçmış.</i>
<i>Hakkımızdaki her şeyi biliyorlar.</i>

1138
01:11:02,132 --> 01:11:05,261
<i>Yasamadan sorumlu birinin</i>
<i>e-posta hesabına</i>

1139
01:11:05,344 --> 01:11:08,806
<i>Amerikalılar'ın e-posta hesaplarına</i>
<i>yapılan şeyler yapılsın.</i>

1140
01:11:08,889 --> 01:11:11,308
<i>Kendilerine yapılınca</i>
<i>önemsemeye başlarlar.</i>

1141
01:11:11,392 --> 01:11:13,185
<i>Bu güçlü kurumlar...</i>

1142
01:11:13,269 --> 01:11:15,229
<i>ANONYMOUS GRUBU GAYRİRESMÎ SÖZCÜSÜ</i>

1143
01:11:15,312 --> 01:11:20,067
<i>Bizlerin maruz kaldığı gizlilik</i>
<i>ihlallerine maruz kalmıyorlar.</i>

1144
01:11:20,150 --> 01:11:22,027
<i>Google CEO'su Erich Schmidt şöyle dedi:</i>

1145
01:11:22,111 --> 01:11:27,366
<i>Bilinmesini istemediğin bir sırrın varsa</i>
<i>belki de onu yapmaman gerekiyordur.</i>

1146
01:11:28,033 --> 01:11:30,160
<i>Sonra, CBS'ye ait CNET</i>

1147
01:11:30,244 --> 01:11:33,580
<i>evinin resmini paylaşınca epey sinirlendi.</i>

1148
01:11:35,541 --> 01:11:38,877
<i>ERICH SCHMIDT'İN EVİ</i>
<i>GOOGLE YÖNETİM KURULU BAŞKANI</i>

1149
01:11:41,839 --> 01:11:47,052
<i>Google'a "Beni takip etme" özelliğini</i>
<i>sorunca, "O teknolojiyi uygulamadan önce</i>

1150
01:11:47,136 --> 01:11:50,180
<i>nasıl tanımlayacağımızı</i>
<i>öğrenmemiz lazım," diyorlar.</i>

1151
01:11:51,140 --> 01:11:54,476
<i>"Beni takip etme" gayet basit.</i>
<i>Takip edilmek istemiyoruz.</i>

1152
01:11:55,561 --> 01:12:00,232
<i>Google'ın bunu anlamamasının tek sebebi</i>
<i>uygulamaya geçirmek istememesi.</i>

1153
01:12:00,899 --> 01:12:05,529
<i>MARK ZUCKERBERG'İN MESAJ KAYITLARI</i>

1154
01:12:07,156 --> 01:12:11,327
<i>Zuck: Harvard'daki biri hakkında</i>
<i>bilgi gerekirse bana sor.</i>

1155
01:12:11,410 --> 01:12:17,916
<i>Zuck: 4.000'in üzerinde e-posta,</i>
<i>resim, adres, sosyal ağ sayfası var.</i>

1156
01:12:18,000 --> 01:12:21,337
<i>Zuck: İnsanlar öylece verdiler.</i>
<i>Neden bilmiyorum.</i>

1157
01:12:21,420 --> 01:12:25,632
<i>Zuck: Bana "güveniyorlar".</i>
<i>Geri zekâlı dingiller.</i>

1158
01:12:25,716 --> 01:12:29,219
<i>Birinin gelip şirketlerin böyle</i>
<i>faaliyetlerde bulunmalarını</i>

1159
01:12:29,303 --> 01:12:30,929
<i>ANONYMOUS GAYRİRESMÎ SÖZCÜSÜ</i>

1160
01:12:31,013 --> 01:12:34,475
<i>anlamsız hâle getirmesi lazım.</i>

1161
01:12:35,309 --> 01:12:37,853
<i>O şirketlerin CEO'larına baskı uygulanırsa</i>

1162
01:12:37,936 --> 01:12:39,438
<i>harekete geçerler.</i>

1163
01:12:39,521 --> 01:12:43,692
<i>9) Sözleşmenin feshi</i>

1164
01:12:45,903 --> 01:12:48,572
<i>MARK ZUCKERBERG'İN EV ADRESİ</i>

1165
01:12:53,577 --> 01:12:54,411
<i>Şafak söküyor.</i>

1166
01:12:56,038 --> 01:12:58,248
<i>Facebook kampüsünün yanından geçiyoruz.</i>

1167
01:12:58,332 --> 01:13:00,084
<i>Neler olacak hiçbir fikrim yok.</i>

1168
01:13:00,167 --> 01:13:03,420
<i>CULLEN HOBACK, YÖNETMEN</i>
HÜKÜM VE KOŞULLAR GEÇERLİ OLABİLİR

1169
01:13:03,504 --> 01:13:04,713
<i>Kahvaltı etmedik.</i>

1170
01:13:12,221 --> 01:13:13,347
<i>Zuckerberg.</i>

1171
01:13:13,430 --> 01:13:14,348
<i>MARK ZUCKERBERG'İN EVİ</i>

1172
01:13:14,431 --> 01:13:16,892
<i>Konum paylaştım, iyi oldu.</i>

1173
01:13:16,975 --> 01:13:18,894
<i>Evinin dibinde olduğumu bilecek.</i>

1174
01:13:19,812 --> 01:13:23,190
<i>Mark aynen şöyle demiş,</i>

1175
01:13:24,108 --> 01:13:27,778
<i>"İki kimliğinizin olması</i>
<i>dürüst olmadığınızı gösterir."</i>

1176
01:13:29,571 --> 01:13:30,781
<i>Dürüst olmadığımızı.</i>

1177
01:13:33,075 --> 01:13:39,081
<i>Kapıyı çaldılar. Bugün kendi habitatında</i>
<i>bir Mark Zuckerberg görebiliriz.</i>

1178
01:13:44,586 --> 01:13:49,591
<i>Haklı olabilirsin. Evinin altında</i>
<i>cidden bir tünel olabilir.</i>

1179
01:13:52,511 --> 01:13:54,596
<i>Bahçede hareketlenme var.</i>

1180
01:13:55,472 --> 01:13:56,598
<i>Köpek mi o?</i>

1181
01:13:58,809 --> 01:14:00,018
<i>-Gidelim hadi.</i>
<i>-Fırlayın.</i>

1182
01:14:00,102 --> 01:14:02,771
<i>CASUS GÖZLÜK KAMERASI</i>

1183
01:14:08,652 --> 01:14:10,362
<i>Bay Zuckerberg?</i>

1184
01:14:10,446 --> 01:14:14,199
<i>Merhaba, bir belgesel hazırlıyorum.</i>
<i>Video günlüğü çekiyorum.</i>

1185
01:14:14,283 --> 01:14:16,785
<i>Birkaç soru sorabilir miyim?</i>

1186
01:14:16,869 --> 01:14:18,162
<i>Hayır.</i>

1187
01:14:18,245 --> 01:14:19,746
<i>-Kusura bakmayın.</i>
<i>-Gerçekten mi?</i>

1188
01:14:20,747 --> 01:14:23,709
<i>Hâlâ gizliliğin bittiğini</i>
<i>düşünüyor musunuz?</i>

1189
01:14:23,792 --> 01:14:26,295
<i>Gizlilik hakkındaki</i>
<i>gerçek düşünceleriniz nedir?</i>

1190
01:14:27,296 --> 01:14:29,882
<i>-Kayıtta mısınız?</i>
<i>-Evet.</i>

1191
01:14:31,842 --> 01:14:33,427
<i>Lütfen kaydı durdurun.</i>

1192
01:14:33,510 --> 01:14:36,054
<i>-Durdurabiliriz, tamam.</i>
<i>-Peki.</i>

1193
01:14:37,764 --> 01:14:41,268
<i>Mark Zuckerberg onu çekmememi istedi,</i>

1194
01:14:41,351 --> 01:14:43,687
<i>biz de ana kamerayı kapattık.</i>

1195
01:14:43,770 --> 01:14:47,983
<i>Ama biz silindi sanmamıza rağmen</i>
<i>Mark bilgilerimizi sakladığı için,</i>

1196
01:14:48,775 --> 01:14:50,235
<i>"kısasa kısas" dedik.</i>

1197
01:14:51,695 --> 01:14:54,573
<i>-Lütfen kaydı durdurun.</i>
<i>-Durdurabiliriz, tamam.</i>

1198
01:14:55,032 --> 01:14:58,952
<i>Danışmaya gelip sizinle röportaj randevusu</i>
<i>ayarlayabilir miyim?</i>

1199
01:14:59,036 --> 01:15:02,539
<i>Evet, onu ayarlayabileceğiniz</i>
<i>bir bölümümüz var.</i>

1200
01:15:02,623 --> 01:15:05,709
<i>Birkaç kez denedim ama geri dönmediler.</i>

1201
01:15:05,792 --> 01:15:07,419
<i>Arada çok büyük bir fark var.</i>

1202
01:15:07,503 --> 01:15:10,255
<i>Kaydı durdurduk sanınca Mark rahatlıyor.</i>

1203
01:15:10,339 --> 01:15:12,466
<i>Gördünüz mü? Tam orada.</i>

1204
01:15:13,509 --> 01:15:14,510
<i>Bu bir gülümseme.</i>

1205
01:15:15,135 --> 01:15:16,970
<i>Mark Zuckerberg bana gülümsedi.</i>

1206
01:15:17,679 --> 01:15:21,808
<i>Neden, biliyor musunuz?</i>
<i>Kaydı durduğumu sandığı için rahatlamıştı.</i>

1207
01:15:23,018 --> 01:15:26,230
<i>Tüm bu şirketler ve devlet</i>
<i>her hareketimizi kaydetmeyi bıraksa</i>

1208
01:15:26,313 --> 01:15:29,191
<i>biz ne kadar rahatlarız, bir düşünün.</i>

1209
01:15:29,274 --> 01:15:31,944
<i>Mark Zuckerberg'in benden rica ettiği gibi</i>

1210
01:15:32,027 --> 01:15:34,738
<i>biz de onlara bir ricada bulunsak...</i>

1211
01:15:35,322 --> 01:15:36,865
<i>"Lütfen takibi bırakın."</i>

1212
01:15:37,324 --> 01:15:40,661
<i>Razı olmadığımız sürece</i>
<i>bizi denetlemeyi, bilgilerimizi</i>

1213
01:15:40,744 --> 01:15:41,995
<i>paylaşmayı lütfen bırakın.</i>

1214
01:15:42,579 --> 01:15:44,414
<i>Makul hüküm ve koşullara,</i>

1215
01:15:44,498 --> 01:15:47,459
<i>demokrasimizin temel prensiplerini</i>
<i>çiğnemek yerine</i>

1216
01:15:47,543 --> 01:15:50,879
<i>öne çıkaran</i>
<i>gizlilik ilkelerine ihtiyacımız var.</i>

1217
01:15:51,964 --> 01:15:55,926
<i>Başkan olmadan önce</i>
<i>genç bir senatörün dediği gibi,</i>

1218
01:15:56,009 --> 01:16:00,097
<i>Hem masum Amerikalılar'ın</i>
<i>gizliliğini ve özgürlüğünü koruyacak</i>

1219
01:16:00,180 --> 01:16:04,226
<i>hem de teröristleri durduracak</i>
<i>bir yöntem bulmalıyız.</i>

1220
01:16:04,309 --> 01:16:07,396
<i>Başkan'a bizi korumak için ihtiyaç</i>
<i>duyduğu yetkileri veren,</i>

1221
01:16:07,479 --> 01:16:11,233
<i>lakin, o yetkileri suistimal etmesini de</i>
<i>engelleyen bir yöntem bulmalıyız.</i>

1222
01:16:11,316 --> 01:16:17,656
<i>Basit bir prensip vardır.</i>
<i>"İzlenen izlenir", diye.</i>

1223
01:16:17,739 --> 01:16:19,866
<i>Konu isterse...</i>

1224
01:16:21,660 --> 01:16:25,163
<i>...basın özgürlüğü olsun</i>
<i>veya izinsiz telefon dinleme olsun.</i>

1225
01:16:25,247 --> 01:16:29,376
<i>O basit prensibi elden bırakamayız,</i>
<i>bırakmamıza gerek de yok.</i>

1226
01:16:30,419 --> 01:16:33,714
<i>Sayın Başkan, biz izliyoruz</i>

1227
01:16:33,797 --> 01:16:38,510
<i>ve kendimize sormamız gereken</i>
<i>basit bir soru var,</i>

1228
01:16:38,594 --> 01:16:40,345
<i>KABUL ET</i>

1229
01:16:40,429 --> 01:16:41,555
<i>Kabul ediyor muyuz?</i>

1230
01:16:47,769 --> 01:16:51,982
<i>Bugüne kadar, Amerika'da hiçbir mevzuat,</i>
<i>devlet kurumları ve şirketlerin</i>

1231
01:16:52,065 --> 01:16:56,278
<i>kişisel bilgileri suistimal etmesine</i>
<i>izin veren ilkeleri ele almamıştır.</i>

1232
01:17:29,478 --> 01:17:31,104
<i>KASIM 2012</i>

1233
01:17:31,188 --> 01:17:35,275
<i>AMERİKA'NIN CIA DİREKTÖRÜ'NE</i>
<i>GİZLİLİK HAKKINDA BİR DERS VERİLİYOR</i>

1234
01:17:35,359 --> 01:17:38,820
<i>Washington, kendi içinde</i>
<i>casus casusa karşı dramı yaşıyor.</i>

1235
01:17:38,904 --> 01:17:42,783
<i>IP adreslerini, sahte Dropbox hesaplarını,</i>
<i>e-postaları inceleme gibi</i>

1236
01:17:42,866 --> 01:17:45,994
<i>CIA istihbarat toplama ekiplerinin</i>
<i>kullandığı taktikler</i>

1237
01:17:46,078 --> 01:17:49,581
<i>istihbarat teşkilatının liderine</i>
<i>karşı kullanıldı.</i>

1238
01:17:49,665 --> 01:17:54,503
<i>CIA DİREKTÖRÜ'NÜN E-POSTALARI</i>
<i>FBI TARAFINDAN ARANDI</i>

1239
01:17:55,462 --> 01:17:57,130
<i>Petraeus ve onun biyografisini yazan</i>

1240
01:17:57,214 --> 01:18:00,676
<i>Paula Broadwell'in ilişki yaşadıklarına</i>
<i>dair FBI kanıt buldu.</i>

1241
01:18:00,759 --> 01:18:05,972
<i>Doğru duydunuz. Petraeus, biyografisi</i>
Sonuna Kadar'ın <i>yazarıyla ilişki yaşamış.</i>

1242
01:18:06,682 --> 01:18:11,269
<i>E-POSTALARA İZİNSİZ ŞEKİLDE ERİŞİLDİ</i>

1243
01:18:12,270 --> 01:18:17,109
<i>Suç teşkil eden bir durum yoktu.</i>
<i>Millî güvenlik tehlikede değildi.</i>

1244
01:18:17,192 --> 01:18:19,695
<i>Bunlar, sivil David Petraeus'a</i>

1245
01:18:19,778 --> 01:18:24,866
<i>veya CIA Direktörü General Petraeus'a</i>
<i>karşı bir tehdit teşkil etmiyordu.</i>

1246
01:18:25,534 --> 01:18:28,120
<i>Bunları ben demiyorum, FBI diyor.</i>

1247
01:18:28,203 --> 01:18:30,497
<i>AMERİKA'NIN BAŞ CASUSU,</i>

1248
01:18:30,580 --> 01:18:35,127
<i>BU SİSTEMLERİN NASIL ÇALIŞTIĞINI</i>
<i>BİLMEDİĞİ İÇİN İŞİNDEN OLDU</i>

1249
01:18:36,002 --> 01:18:38,964
<i>Fakat çoğu kez e-postaları</i>
<i>göndermek yerine,</i>

1250
01:18:39,047 --> 01:18:42,467
<i>ortak kullandıkları Gmail hesabına</i>
<i>taslak olarak kaydettiler,</i>

1251
01:18:42,551 --> 01:18:47,556
<i>taslak klasörü yoluyla haberleşip,</i>
<i>"gönder" butonuna hiç basmadılar.</i>

1252
01:18:47,639 --> 01:18:51,977
<i>Obama yönetimi ve millî güvenlik ekibi</i>
<i>için çok utanç verici bir durum.</i>

1253
01:18:52,561 --> 01:18:55,647
<i>BİR KERELİĞİNE, GİZLİLİK,</i>
<i>HER SİYASİ TARAFIN</i>

1254
01:18:55,731 --> 01:18:58,775
<i>ÜZERİNDE HEMFİKİR OLDUĞU</i>
<i>BİR SORUN HÂLİNE GELDİ</i>

1255
01:18:59,693 --> 01:19:03,447
<i>Endişe verici bir durum</i>
<i>çünkü FBI'ın uyması gereken yasalar var.</i>

1256
01:19:03,530 --> 01:19:09,745
<i>Petraeus'un da izinsiz ve yersiz</i>
<i>bir soruşturmadan korunma hakkı var.</i>

1257
01:19:09,828 --> 01:19:13,749
<i>İnsanlar nasıl gözlendiklerini bilmiyorlar</i>
<i>ve işe yarıyorsa,</i>

1258
01:19:13,832 --> 01:19:17,210
<i>ikinci bir 11 Eylül'ü engelliyorsak,</i>
<i>"Her şeye değer," diyorlar.</i>

1259
01:19:19,296 --> 01:19:22,758
<i>Bu belgeselin tamamlanmasının ardından</i>

1260
01:19:22,841 --> 01:19:27,053
<i>bir muhbir, NSA veya PRISM denen</i>
<i>bir program hakkında</i>

1261
01:19:27,137 --> 01:19:30,474
<i>yeni detaylar açığa çıkardı.</i>

1262
01:19:30,557 --> 01:19:34,561
<i>Facebook, Google ve yedi başka</i>
<i>teknoloji şirketinin, sistemlerine</i>

1263
01:19:34,644 --> 01:19:39,149
<i>girmesi için NSA'ye erişim verdiğini</i>
<i>meydana çıkardı.</i>

1264
01:19:40,317 --> 01:19:44,613
<i>Bu ifşaların sonucu hakkındaki</i>
<i>en büyük korkum...</i>

1265
01:19:44,696 --> 01:19:46,615
<i>EDWARD SNOWDEN</i>
<i>MUHBİR - NSA PRISM PROGRAMI</i>

1266
01:19:46,698 --> 01:19:49,868
<i>...Amerika'da hiçbir şeyin değişmemesi.</i>

1267
01:19:50,660 --> 01:19:57,626
<i>Çok geç olmadan</i>
<i>bunu kontrol altına alalım: trackoff.us</i>

1268
01:19:59,878 --> 01:20:02,881
<i>Altyazı çevirmeni: Levent Aladağ</i>